Ảnh minh họa

Nắng nóng kỷ lục và cuộc khủng hoảng điện âm thầm

Nhu cầu tiêu thụ điện cao chưa từng có dẫn tới hệ quả là hàng loạt máy biến áp tại khu dân cư và vùng nông thôn bị quá tải, dẫn đến cháy nổ và mất điện kéo dài đúng vào thời điểm oi bức nhất.

Theo các công ty điện lực, hệ thống truyền tải điện quốc gia vẫn đủ khả năng đáp ứng nhu cầu cao điểm. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở mạng lưới phân phối địa phương (tức hạ tầng điện trong từng khu phố) vốn không được thiết kế để chịu mức phụ tải tăng đột biến như hiện nay.

Để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ các máy biến áp cục bộ khỏi bị quá tải, các chuyên gia khuyên nên áp dụng "Kỹ thuật quản lý phụ tải thông minh".

Vì sao máy biến áp trong khu phố bị quá nhiệt?

Máy biến áp phân phối có nhiệm vụ chuyển điện áp cao từ lưới điện xuống mức điện áp phù hợp cho hộ gia đình sử dụng.

Trong quá trình hoạt động, máy biến áp tự sinh nhiệt và thường được làm mát bằng dầu cách nhiệt bên trong.

Tuy nhiên:

+ Khi nhiệt độ môi trường vượt 45°C, hiệu quả làm mát của dầu giảm mạnh

+ Nếu cả khu dân cư cùng lúc bật điều hòa, bình nước nóng, máy giặt công suất lớn…, tải điện sẽ tăng vọt

+ Máy biến áp không có thời gian “nghỉ”, đặc biệt trong những đêm nóng kéo dài

Khi đó, lớp cách điện bên trong có thể bị nóng chảy và gây cháy nổ.

Cẩm nang quản lý phụ tải thông minh cho người dân

Các chuyên gia khuyến nghị người dân nên phân bổ việc sử dụng điện hợp lý để giảm áp lực cho lưới điện địa phương.

1. Không bật nhiều điều hòa cùng lúc

Khi điều hòa khởi động, máy nén sẽ tạo ra dòng điện tăng vọt trong thời gian ngắn (inrush current). Nếu nhiều nhà cùng bật điều hòa cùng lúc, phụ tải điện toàn khu vực sẽ tăng đột ngột.

Nên làm:

+ Không bật nhiều máy lạnh trong nhà cùng lúc

+ Mỗi máy nên cách nhau khoảng 15–20 phút trước khi bật máy tiếp theo

Cách này giúp giảm “cú sốc tải” cho máy biến áp khu phố.

2. Đặt điều hòa từ 26°C trở lên

Nhiều người nghĩ đặt 18–20°C sẽ làm phòng mát nhanh hơn, nhưng thực tế không phải vậy.

Nhiệt độ quá thấp chỉ khiến máy nén phải chạy liên tục, tiêu thụ điện nhiều hơn và làm tăng tải cho lưới điện.

Nên làm:

+ Cài điều hòa ở mức 26°C trở lên

+ Kết hợp với quạt trần hoặc quạt điện

Điều này giúp vừa tiết kiệm điện và tiền, trong khi cũng vừa giúp giảm tải cho lưới điện tới khoảng 25%.

3. Tránh dùng thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm

Hai khung giờ tiêu thụ điện cao nhất thường là:

+ 13h–16h

+ 19h–23h

Đây là lúc phần lớn người dân trở về nhà và bật điều hòa và các thiết bị điện khác cùng lúc.

Nên làm:

Hạn chế sử dụng trong giờ cao điểm:

+ Máy giặt

+ Máy sấy

+ Máy rửa chén

+ Máy bơm nước

Nên chuyển sang sáng sớm hoặc đêm muộn khi lưới điện “dễ thở” hơn.

4. Không làm mát những phòng không sử dụng

Nhiều căn hộ hiện nay bật điều hòa cả ở phòng khách, phòng ăn hay phòng ngủ trống.

Nên làm:

+ Chỉ làm mát những khu vực đang sử dụng

+ Đóng cửa các phòng không dùng

+ Tắt hoàn toàn điều hòa ở phòng trống

Mỗi máy điều hòa được tắt sẽ giúp giảm đáng kể áp lực lên máy biến áp khu vực.

Điện là tài nguyên dùng chung

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng điện không phải nguồn tài nguyên “vô hạn” cho từng hộ gia đình riêng lẻ. Khi cộng đồng cùng sử dụng điện hợp lý, nguy cơ mất điện diện rộng sẽ giảm đáng kể.

Chỉ bằng những thay đổi nhỏ như giãn thời gian bật thiết bị hay tránh dùng điện vào giờ cao điểm, người dân có thể góp phần giữ cho cả khu phố luôn có điện trong những ngày nắng nóng khắc nghiệt nhất.