Ngày 19/8, tại Bắc Ninh, Công ty TNHH Một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) phối hợp Công ty Điện lực Bắc Ninh tổ chức chương trình làm việc về quản lý, đáp ứng phụ tải điện giai đoạn 2027 - 2028, định hướng đến năm 2030; đồng thời tổng kết công tác bảo đảm cung ứng điện mùa khô năm 2026.

Lưới điện chịu áp lực ngày càng lớn

Bắc Ninh là địa bàn tập trung đông doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó nhiều cơ sở vận hành liên tục với mức tiêu thụ điện lớn.

Theo Công ty Điện lực Bắc Ninh, công suất phụ tải cực đại của tỉnh đến nay đạt 3.229,7MW, tăng khoảng 12,6% so với năm 2025. Trong 7 tháng đầu năm, điện thương phẩm đạt 10,551 tỷ kWh, tăng 13,62% so với cùng kỳ.

Ông Lê Minh Hải, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Bắc Ninh báo cáo tình hình cung ứng điện trên địa bàn tỉnh

Không chỉ tăng về quy mô, phụ tải còn biến động mạnh theo thời tiết. Nắng nóng không chỉ làm công suất tăng cao mà còn dịch chuyển thời điểm xuất hiện phụ tải cực đại từ chiều tối sang buổi trưa, chủ yếu do nhu cầu làm mát tăng. Sự thay đổi nhanh cả về mức phụ tải lẫn thời điểm đạt đỉnh đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác dự báo, huy động nguồn và vận hành lưới điện.

Trong những năm tới, áp lực tiếp tục gia tăng khi nhiều dự án công nghiệp lớn đi vào hoạt động. Tổng công suất phụ tải mới đăng ký của các khách hàng có quy mô trên 5MW tại Bắc Ninh dự kiến từ 339MW năm 2026 tăng lên 534MW năm 2027, 749MW năm 2028 và khoảng 847MW vào năm 2030. Nhu cầu mới tập trung tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và doanh nghiệp sản xuất công nghệ cao.

Áp lực không chỉ đặt lên nguồn điện mà còn lên hệ thống truyền tải. Tại một số khu vực công nghiệp trọng điểm, các trạm biến áp 220kV như Bắc Ninh, Bắc Ninh 2, Châu Khê thường xuyên vận hành với mức tải cao; một số thời điểm xuất hiện quá tải ngắn hạn. Bài toán đặt ra là bảo đảm điện cho tăng trưởng kinh tế, trong khi việc bổ sung nguồn và lưới điện cần thời gian chuẩn bị, đầu tư và triển khai.

Kích hoạt đồng bộ các giải pháp

Dự báo giai đoạn 2027-2028, đặc biệt trong mùa khô, hệ thống điện miền Bắc tiếp tục tiềm ẩn nhiều thách thức do phụ tải tăng cao trong khi nguồn điện mới bổ sung còn hạn chế. Vì vậy, quản trị phụ tải cần được xem là một phần của lời giải bảo đảm cung ứng điện, song hành với đầu tư nguồn và lưới.

Hiện nay, Công ty Điện lực Bắc Ninh đang triển khai các chương trình điều chỉnh, dịch chuyển phụ tải phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng nhóm khách hàng.

Đến nay, đơn vị đã ký thỏa thuận điều chỉnh phụ tải với 946 khách hàng trọng điểm, tổng công suất đăng ký khoảng 109,5MW; 864 khách hàng sản xuất công nghiệp ký thỏa thuận dịch chuyển phụ tải, với tổng công suất đăng ký khoảng 190MW. Ngoài ra, 257 khách hàng sản xuất lớn sẵn sàng tham gia điều chỉnh nhanh khi hệ thống điện vận hành trong tình huống khẩn cấp, với tổng công suất có thể điều chỉnh khoảng 108MW.

Ông Nguyễn Đức Ninh - Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc NSMO phát biểu tại hội nghị

Cùng với đó, tỉnh Bắc Ninh đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ. Đến hết tháng 7/2026, toàn tỉnh có 1.078 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà bán điện theo giá FIT, công suất 34,945MW và 994 khách hàng tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất 208,5MW. Tổng công suất nguồn điện mặt trời mái nhà đạt 243,445MW, hỗ trợ khoảng 6% công suất phụ tải toàn tỉnh vào thời điểm bức xạ cao.

Theo ông Ngô Chí Quang, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh, điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là giải pháp bổ sung nguồn điện sạch tại chỗ, nâng cao khả năng tự chủ năng lượng, giảm chi phí và đáp ứng yêu cầu sử dụng năng lượng xanh của doanh nghiệp. Tỉnh đã ban hành Đề án phát triển điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2025-2035, triển khai các đợt khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, đồng thời ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ.

Qua hai đợt khuyến khích đầu tư điện mặt trời mái nhà, Bắc Ninh đã xác định 417 doanh nghiệp trọng tâm với tổng công suất định hướng tối thiểu khoảng 811,5MW. Việc phát triển nguồn điện tại chỗ được gắn với sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và các chương trình điều chỉnh, dịch chuyển phụ tải. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp khó do nhiều doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực điện tử, linh kiện vận hành liên tục ba ca, khó thay đổi kế hoạch sản xuất. Dữ liệu thời gian thực của một số nguồn điện mặt trời mái nhà cũng chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến dự báo và điều hành hệ thống.

Tại hội nghị, các đơn vị thống nhất tiếp tục nâng chất lượng dự báo phụ tải, tăng chia sẻ dữ liệu, phát triển nguồn điện phân tán gắn với lưu trữ, đồng thời mở rộng các giải pháp điều chỉnh và dịch chuyển phụ tải. Đây được xem là hướng đi cần thiết để Bắc Ninh chủ động hơn trước tốc độ tăng trưởng phụ tải cao trong giai đoạn 2027-2030.