Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có Công văn số 3764/BNNMT-KTTV ngày 17/4/2026 về thông tin hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước.

Theo đó, hệ thống ENSO đang chuyển pha từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026, với xác suất từ 80 – 90%. Sau đó, hiện tượng này có thể tiếp tục phát triển, đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026; không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh trong các tháng 10 – 12/2026 và có thể kéo dài sang năm 2027.

Tại Việt Nam, điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm từ đầu năm 2026; nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10 – 40% so với trung bình nhiều năm; dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp, là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa.

Ảnh minh hoạ. Nguồn: Internet

Trong thời gian tới, nếu El Nino hình thành theo kịch bản dự báo, nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn bình thường; số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025. Lượng mưa có khả năng thiếu hụt trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến từ 25 – 50%; mùa mưa có khả năng kết thúc sớm hơn trung bình nhiều năm.

Nguồn nước trên các lưu vực sông được dự báo tiếp tục suy giảm. Đáng lưu ý, trên hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5 đến tháng 7/2026 có khả năng thiếu hụt từ 10 – 25% so với trung bình nhiều năm; nguy cơ thiếu hụt nguồn nước gia tăng do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cảnh báo nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, đặc biệt tại khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026 – 2027; tình trạng thiếu nước có thể xảy ra trên diện rộng trong những tháng đầu năm 2027.

Bên cạnh đó, trong các kỳ El Nino, mặc dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, diễn biến phức tạp, khó dự báo.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn, đặc biệt là tình hình ENSO và nguồn nước; kịp thời cập nhật, ban hành các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Trong bối cảnh nguồn nước có nguy cơ suy giảm và nắng nóng gia tăng do tác động của El Niño, việc sử dụng điện hợp lý, tiết kiệm không còn là khuyến nghị mang tính dài hạn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết ngay từ thời điểm hiện tại. Mỗi hộ gia đình, cơ quan, doanh nghiệp cần chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng điện, ưu tiên thiết bị hiệu suất cao, hạn chế tiêu thụ vào giờ cao điểm và tránh lãng phí điện. Đây là giải pháp thiết thực, ít tốn kém nhưng hiệu quả lâu dài – và quan trọng hơn, là trách nhiệm chung trước những biến động ngày càng khó lường của khí hậu.