Trong hoạt động sáng kiến tại EVN, chị em phụ nữ tham gia đảm nhận nhiều phần việc, từ phát hiện những bất cập trong thực tế, đề xuất ý tưởng cho đến trực tiếp lập trình, xây dựng phương pháp kỹ thuật, thử nghiệm sản phẩm,... Sự am hiểu nghiệp vụ cùng tinh thần học hỏi giúp các chị phối hợp với đồng nghiệp giải quyết những khó khăn trong công việc, đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng tại đơn vị.

Cải tiến phương pháp, tiết kiệm chi phí

Tại Phân xưởng Hóa, Công ty Nhiệt điện Duyên Hải, ba chị Lê Thị Tuyết Xuân, Huỳnh Thị Như Ngọc và Tống Khánh Tuyền cùng tham gia sáng kiến “Cải tiến phương pháp phân tích hàm lượng đồng trong nước”. Sáng kiến này cũng được Tập đoàn Điện lực Việt Nam công nhận tháng 8/2026.

Phương pháp đang sử dụng đáp ứng yêu cầu vận hành nhưng có chi phí thuốc thử cao, phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu. Nhóm nghiên cứu tìm cách xây dựng phương pháp thay thế phù hợp với thiết bị, hóa chất sẵn có, giúp đơn vị chủ động hơn trong công tác phân tích.

Gắn bó với Công ty từ năm 2014, chị Tuyết Xuân, nhân viên thí nghiệm hóa, trực tiếp chủ trì nghiên cứu, xây dựng phương pháp và biên soạn quy trình kỹ thuật. Chị Như Ngọc, Quản đốc phụ trách Phân xưởng Hóa, tham gia khảo sát nhu cầu, đề xuất cải tiến, rà soát kết quả. Chị Khánh Tuyền, Trưởng kíp Hóa, chuẩn bị mẫu, thuốc thử, thực hiện phép đo và xử lý số liệu.

Nhóm nghiên cứu trong quá trình thực hiện sáng kiến. Nguồn: NCVV

“Khó nhất là bảo đảm kết quả tin cậy khi phân tích đồng ở hàm lượng thấp”, chị Ngọc chia sẻ. Khi tín hiệu chưa ổn định, nhóm phải rà soát, điều chỉnh nồng độ thuốc thử và thời gian đo.

Trong giai đoạn thực nghiệm, chị Tuyền bố trí phần việc nghiên cứu vào những ngày làm việc hành chính, bên cạnh nhiệm vụ điều hành ca trực và thực hiện các phép phân tích thường xuyên. Trước mỗi mẻ đo, chị lên kế hoạch từ chuẩn bị mẫu, pha thuốc thử đến đo quang để bảo đảm sự nhất quán giữa các lần thực hiện.

Từ tháng 2/2026, giải pháp được áp dụng trong công tác phân tích tại Công ty Nhiệt điện Duyên Hải. Theo tính toán trong báo cáo sáng kiến, với khối lượng 3.177 mẫu/năm, mức tiết giảm chi phí thuốc thử ước tính khoảng 496 triệu đồng/năm. Phương pháp đồng thời giúp đơn vị chủ động hơn về hóa chất, giảm phụ thuộc vào thuốc thử thương mại nhập khẩu.

Góp sức nâng cao hiệu quả giám sát vận hành

Tại các trạm biến áp không người trực, camera cố định hỗ trợ theo dõi thiết bị từ xa nhưng vẫn có những góc khuất, nhất là phía sau các dãy tủ điều khiển, tủ phân phối. Tìm cách bổ sung khả năng quan sát này, kỹ sư Nguyễn Thị Thúy, Phòng Kiểm tra giám sát mua bán điện, Công ty Điện lực Hải Phòng, cùng đồng nghiệp tham gia sáng kiến “Chế tạo xe tự hành (AGV) giám sát tại trạm biến áp 110kV không người trực” đã được Tập đoàn Điện lực Việt Nam công nhận tháng 6/2026.

Là nữ thành viên duy nhất trong nhóm tác giả, chị Thúy tham gia khảo sát hiện trường, xác định các vị trí khuất tầm quan sát của camera cố định và đề xuất những vị trí dừng xe phù hợp để theo dõi thiết bị. Những yêu cầu từ hiện trường được nhóm đưa vào quá trình thiết kế, chế tạo nhằm bảo đảm xe có thể di chuyển trong phòng điều khiển, quan sát những vị trí camera cố định chưa bao quát và truyền hình ảnh phục vụ giám sát từ xa.

KS. Nguyễn Thị Thúy cùng sáng kiến “xe tự hành giám sát tại TBA 110KV không người trực”. Nguồn: NVCC

Kỹ sư Lê Vũ Hải, thành viên nhóm tác giả, ghi nhận những góp ý của chị Thúy trong quá trình khảo sát, chạy thử tại Trạm biến áp 110kV LG-Display, trong đó có việc thu gọn kích thước khung xe để dễ xoay trở và tích hợp đế chống rung cho camera.

Để tham gia nghiên cứu, chị tìm hiểu thêm về cơ khí, lập trình điều khiển, cảm biến và phần mềm giám sát. Trong giai đoạn chạy thử, chị cùng nhóm theo dõi hoạt động của xe, ghi nhận những điểm chưa phù hợp để tiếp tục điều chỉnh.

Chiếc xe đã được ứng dụng tại Trạm biến áp 110kV LG-Display, hỗ trợ theo dõi thiết bị từ xa, bổ sung khả năng quan sát những vị trí camera cố định chưa bao quát. Với chị Thúy, khoảnh khắc xe di chuyển ổn định, hình ảnh được truyền về màn hình là lúc công sức nghiên cứu của cả nhóm được thể hiện bằng kết quả cụ thể.

“Tôi thấy mọi vất vả, mồ hôi của bản thân đều vô cùng xứng đáng”, chị chia sẻ. Niềm vui ấy tiếp thêm sự tự tin để chị tiếp tục tham gia cải tiến kỹ thuật và khích lệ đồng nghiệp nữ mạnh dạn học hỏi, đóng góp ý tưởng.

Từng bước đưa AI vào giải quyết công việc

Trong công tác quản lý, nhu cầu đổi mới cũng xuất phát từ những công việc thường xuyên. Để đánh giá một sáng kiến, người xét duyệt phải đọc hồ sơ, tra cứu các sáng kiến đã được công nhận và đối chiếu nội dung. Khi số lượng hồ sơ lớn, việc tìm kiếm thủ công mất nhiều thời gian.

Từ yêu cầu đó, kỹ sư Nguyễn Thị Tùng, Công ty Công nghệ thông tin Điện lực miền Trung (CPCIT), cùng đồng nghiệp thực hiện sáng kiến “Ứng dụng Lowcode và Trí tuệ nhân tạo (AI) xây dựng công cụ hỗ trợ rà soát, đánh giá sáng kiến”. Chị trực tiếp lập trình, xây dựng và tích hợp các chức năng, tập trung vào phần ứng dụng AI.

Công cụ hỗ trợ tìm kiếm theo từ khóa và nội dung, sắp xếp các hồ sơ liên quan, sau đó so sánh bài toán, cách thực hiện và kết quả của từng sáng kiến. Người sử dụng có thể xem những điểm giống, khác và mở hồ sơ gốc để kiểm tra. Kết quả do AI đưa ra chỉ mang tính hỗ trợ; quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về hội đồng xét duyệt.

Để đáp ứng yêu cầu này, quá trình kiểm thử đòi hỏi đối chiếu cẩn thận, bởi các hồ sơ có định dạng và cách trình bày khác nhau. Chị Tùng ghi nhận từng trường hợp AI nhận định chưa phù hợp, trao đổi với nhóm để tìm nguyên nhân và điều chỉnh.

“Tôi đánh giá cao nhất ở chị Tùng khả năng gắn công nghệ mới với yêu cầu nghiệp vụ thực tế”, anh Phan Văn Trí, thành viên nhóm tác giả, nhận xét. Theo anh, nhóm chú trọng hoàn thiện công cụ theo hướng kết quả có căn cứ, dễ kiểm tra, phục vụ người đánh giá xem xét hồ sơ.

Công cụ đã được ứng dụng tại CPCIT, Trung tâm Chăm sóc khách hàng Điện lực miền Trung và Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC). Trong đợt xét duyệt sáng kiến lần thứ nhất năm 2026, EVNCPC sử dụng công cụ để hỗ trợ xét duyệt 105 sáng kiến.

Chức năng AI hỗ trợ rà soát tính mới sáng kiến. Nguồn: NVCC

Với chị Tùng, việc sản phẩm được sử dụng trong một đợt xét duyệt có khối lượng hồ sơ lớn là dấu mốc quan trọng để tiếp tục kiểm nghiệm, hoàn thiện giải pháp. Trường hợp này cũng cho thấy vai trò của lao động nữ trong việc kết nối công nghệ với nghiệp vụ, đưa những ứng dụng mới vào giải quyết nhu cầu cụ thể tại đơn vị.

Ba câu chuyện ở những lĩnh vực khác nhau là những ví dụ cụ thể về đóng góp của lao động nữ EVN trong hoạt động sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Từ thực tiễn công việc, nữ cán bộ, kỹ sư, nhân viên EVN đã cùng đồng nghiệp biến những ý tưởng cải tiến thành giải pháp được ứng dụng tại đơn vị. Khả năng làm chủ chuyên môn, tinh thần học hỏi và sự bền bỉ trong nghiên cứu giúp các chị đóng góp ngày càng thiết thực vào việc nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và sử dụng nguồn lực của Tập đoàn.