"Đi trước một bước"

Trong nhiều năm, Côn Đảo là địa bàn đặc thù khi toàn bộ nhu cầu điện năng phụ thuộc vào nguồn phát diesel tại chỗ, với chi phí cao, kém ổn định. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp bách phải có một giải pháp hạ tầng căn cơ, làm nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch sinh thái, dịch vụ và kinh tế biển, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 36-NQ/TW của Trung ương về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đại diện chính quyền TP.HCM, đặc khu Côn Đảo và EVNHCMC thực hiện nghi thức gắn biển công trình xây dựng lưới điện thông minh tại đặc khu Côn Đảo, ngày 1/2/2026. Ảnh: Thanh Thiện

Tháng 12/2025, EVN tổ chức khánh thành dự án cấp điện từ điện lưới quốc gia cho Côn Đảo, với cáp ngầm xuyên biển dài nhất Đông Nam Á (77,7km) chỉ sau 9 tháng triển khai, về đích sớm gần 3,5 tháng so với tiến độ đề ra. Đây được xem là bước ngoặt lịch sử đối với đặc khu tiền tiêu này, không chỉ cung cấp nguồn điện ổn định, tin cậy, giảm chi phí, mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho địa phương.

Điện lưới quốc gia vượt trùng khơi đến với Côn Đảo

Ông Nguyễn Văn Mạnh - Phó Chủ tịch UBND đặc khu Côn Đảo khẳng định: “Được sử dụng điện lưới quốc gia sẽ tạo điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh đầu tư, phát triển các ngành dịch vụ, nhất là du lịch. Quan trọng hơn, nguồn điện ổn định giúp địa phương chủ động hơn trong mùa cao điểm, đồng thời giảm chi phí và áp lực vận hành so với trước đây”.

Có được nguồn điện ổn định từ lưới điện quốc gia, yêu cầu tiếp theo đối với đặc khu tiền tiêu của Tổ quốc là một hạ tầng điện hiện đại, đủ khả năng đáp ứng tốc độ phát triển và yêu cầu quản trị mới. Từ tháng 9/2025, Tổng công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh (EVNHCMC) đã khởi công xây dựng công trình lưới điện thông minh tại đặc khu Côn Đảo. Mục tiêu nhằm nâng cao chất lượng điện năng, độ tin cậy cung cấp điện và các tiện ích dịch vụ, đưa hạ tầng điện của Côn Đảo tiệm cận với các khu vực nội thành TP. Hồ Chí Minh, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội của đặc khu.

Các đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khánh thành công trình lưới điện thông minh tại đặc khu Côn Đảo, ngày 1/2/2026. Ảnh: Thanh Thiện

Tại Lễ khánh thành công trình lưới điện thông minh tại Côn Đảo vào ngày 1/2/2026, Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Minh nhấn mạnh, phát triển Côn Đảo không chỉ theo chiều rộng mà cần theo chiều sâu, đi thẳng lên hiện đại, phát triển xanh và bền vững. Trong đó, lưới điện thông minh đóng vai trò là “xương sống”, tạo hạ tầng nền tảng cho quản trị thông minh, đồng thời gắn kết tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và gìn giữ các giá trị lịch sử - văn hóa của đảo.

Đáng chú ý, Côn Đảo là đặc khu đầu tiên trong cả nước triển khai đầy đủ mô hình lưới điện thông minh. Thực tiễn này không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho địa phương, mà còn tạo ra “hình mẫu” để EVNHCMC nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng tại các khu vực đặc thù khác. Từ góc độ quản trị, hệ thống cho phép Tổng công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh chủ động giám sát, điều hành từ xa, nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, sự cố. Từ góc độ phát triển, đây là nền tảng quan trọng để tích hợp các nguồn năng lượng xanh, giảm phát thải và hướng tới phát triển bền vững.

Động lực phát triển kinh tế biển

Trong nhiều năm qua, EVN luôn phát huy vai trò tiên phong của một doanh nghiệp Nhà nước chủ lực trong hành trình thắp sáng biển đảo quê hương. Nhiều dự án đưa điện vượt biển đã trở thành kỳ tích về kỹ thuật, là minh chứng cho những nỗ lực vượt giới hạn trong điều kiện thi công đặc biệt khắc nghiệt. 

Bên cạnh dự án cấp điện từ điện lưới quốc gia cho Côn Đảo với tuyến cáp ngầm xuyên biển dài nhất Đông Nam Á, nhiều công trình mang dấu ấn lịch sử ngành Điện như đường dây cáp ngầm 110kV xuyên biển Hà Tiên - Phú Quốc (2014), dự án cấp điện lưới quốc gia cho xã đảo Lại Sơn (2016), đường dây 220kV vượt biển Kiên Bình - Phú Quốc (2022)… đã từng bước kiến tạo diện mạo mới cho các vùng đất nơi đầu sóng ngọn gió.

Đường dây 220kV Kiên Bình - Phú Quốc dài hơn 80km, là đường điện cấp điện áp 220kV vượt biển trên không dài nhất Đông Nam Á, đảm bảo năng lực cung cấp điện cho đặc khu Phú Quốc  đến năm 2035

Ông Lê Thanh Hải - Phó Giám đốc Sở Công Thương An Giang khẳng định, đối với tỉnh nhà, các công trình đưa điện lưới quốc gia ra các đảo, đặc khu đã mang lại hiệu quả rất tích cực đối với phát triển kinh tế - chính trị - xã hội địa phương. Thực tế cho thấy, sau khi có điện, nhu cầu và công suất sử dụng điện của người dân tăng gấp đôi, gấp ba lần so với thời điểm sử dụng máy phát; đời sống kinh tế - xã hội trên các đảo chuyển biến rõ nét, hoạt động du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng được khai thác mạnh mẽ.

Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) khởi công công trình Trạm biến áp 110kV Lại Sơn, đặc khu Kiên Hải, tỉnh An Giang vào ngày 17/12/2025

Tiếp nối hành trình bền bỉ đó, EVN cùng các đơn vị thành viên đang triển khai nhiều dự án cấp điện cho khu vực biển đảo, tiêu biểu là các dự án cấp điện lưới quốc gia cho 7 đảo của tỉnh An Giang gồm Hòn Heo, Hòn Nghệ, Hòn Đốc, Lại Sơn, An Sơn, Nam Du, Hòn Thơm với tổng vốn đầu tư khoảng 1.506 tỷ đồng do Tổng công ty Điện lực miền Nam làm chủ đầu tư. Cùng với đó là loạt công trình tăng năng lực cấp điện cho biển đảo như Trạm biến áp 220kV Phú Quốc; Trạm biến áp 110kV Lại Sơn (đặc khu Kiên Hải, An Giang)… được khởi công trong tháng 12/2025.

Đây là điều kiện, cơ sở quan trọng để các địa phương vùng biển đảo khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế thủy sản, phát triển du lịch, thu hút đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế biển có lợi thế; đồng thời góp phần nâng cao đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của người dân và cải thiện môi trường xã hội vùng biển.

Với những nỗ lực không ngừng đó, EVN đã thể hiện rõ vai trò của một doanh nghiệp Nhà nước chủ lực trong thực hiện các nhiệm vụ chiến lược mà Đảng và Nhà nước giao phó. Mỗi dự án cấp điện cho biển đảo không chỉ mang ý nghĩa đầu tư hạ tầng, mà còn góp phần bảo đảm ổn định xã hội, phục vụ quốc phòng - an ninh, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại. Trong bức tranh tổng thể đó, EVN tiếp tục kiên định định hướng phát triển hạ tầng năng lượng biển đảo theo hướng xanh, sạch, bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân, để biển đảo thực sự trở thành những “viên ngọc quý” song hành cùng mỗi bước tiến bền vững của đất nước.