Từ những việc làm cụ thể

Hơn 1 năm qua, tại Công ty CP Xi măng Sông Lam, việc tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh được thực hiện một cách bài bản, đúng lộ trình để mang hiệu quả thiết thực. Công ty đã sử dụng điện mặt trời mái nhà để giảm chi phí điện năng, góp phần giảm chi phí sản xuất. Năm 2026, công ty đặt ra mục tiêu sản xuất 4,5 triệu tấn xi măng và những tháng đầu năm hoạt động sản xuất diễn ra nhộn nhịp. Hơn 1.300 người lao động hăng say làm việc với các chế độ chính sách được đảm bảo.

Công ty này hiện có hơn 150 xe các loại, gồm xe đầu kéo và các xe phục vụ trong nhà máy, những tháng đầu năm, công ty đã thực hành tiết kiệm tối đa, đồng thời đang thực hiện đàm phán để đầu tư một số xe điện.

Ông Phạm Xuân Khánh, Giám đốc sản xuất của Công ty CP Xi măng Sông Lam cho biết, công suất thiết kế điện mặt trời áp mái giai đoạn 1 là 2MW, giai đoạn 2 đang triển khai lắp, dự kiến khoảng 2 Mw, tổng 4 Mw. Việc sử dụng điện mặt trời giúp doanh nghiệp chủ động trong sản xuất, đáp ứng đủ nguồn điện trong giờ cao điểm, nhất là trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp công suất lớn như xi măng. Hiện nay, việc chuyển đổi sang điện mặt trời áp mái và xe điện là xu thế tất yếu của doanh nghiệp để trước hết là tiết kiệm chi phí, sau đó là đảm bảo tính chủ động, bền vững, góp phần bảo vệ môi trường.

Hằng tháng, công ty tổ chức rà soát, cải tiến kỹ thuật trong nhà máy để tiết kiệm năng lượng, như lắp đặt hệ thống nhiệt dư để tận dụng khí nóng từ lò nung, phục vụ sản xuất điện cho nhà máy; lắp đặt biến tần tối ưu thiết bị; kiểm soát hệ thống chiếu sáng và điều hòa; cải tiến vận hành thiết bị khí nén; tối ưu hóa hệ thống quạt khí dư, khí thải và quạt nghiền than.  

Cũng sớm triển khai điện mặt trời áp mái từ tháng 11/2022, với công suất 750,6kwp, Công ty TNHH nhựa Thiếu niên Tiền phong miền Trung đã tiết kiệm được khá nhiều chi phí sản xuất trong 4 năm qua. Anh Võ Công Thưởng, kỹ thuật viên điện của công ty cho biết, sử dụng điện mặt trời vào giờ cao điểm rất thuận lợi, giảm được giá điện. Năm 2025, công ty đã tiết kiệm điện năng được khoảng 5% so với năm 2024, mục tiêu đặt ra hằng năm là phải tiết kiệm nhiên liệu, điện năng, có các sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong nhà máy. 

Trong cuối năm 2024, đầu năm 2025, công ty đã đầu tư 2 máy nén khí mới chạy bằng biến tần, 2 máy cắt không phoi, máy trộn để giảm lượng điện tiêu thụ, đồng thời thực hiện các chương trình tiết kiệm năng lượng như thay các điện trợ nhiệt đốt nóng bằng các bóng đèn hồng ngoại.

"Hoạt động tại khu vực có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, thường xuyên chịu ảnh hưởng của nắng nóng, mưa lũ và biến đổi khí hậu, nên công ty luôn chủ động các phương án về năng lượng. Hiện nay, công ty có công suất sản xuất hơn 20.000 tấn sản phẩm/năm", anh Thưởng cho biết.

Tại Công ty TNHH Một thành viên Hoa Sen Nghệ An, doanh nghiệp đã ban hành định mức tiêu hao điện cho từng dây chuyền để kiểm soát hiệu quả sử dụng điện; phân công rõ trách nhiệm cho bộ phận giám sát, kịp thời cảnh báo nếu có bộ phận vượt định mức.

Cùng với đó, công ty tối ưu nhiều khâu như chiếu sáng, điều chỉnh nhiệt độ phòng máy, kiểm soát áp suất khí nén, cải tiến hệ thống bơm và làm mát theo nhu cầu thực tế. Đồng thời, triển khai lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái công suất khoảng 12,3MW, góp phần tự chủ nguồn điện, giảm áp lực lên lưới điện.

Mỗi doanh nghiệp triển khai tiết kiệm năng lượng một cách khác nhau phụ thuộc vào điều kiện sản xuất, nhưng tất cả đều có chung ý thức tiết kiệm năng lượng, tối ưu hoá sản xuất, hướng đến chủ động, đảm bảo ổn định sản xuất trong mọi tình huống.

Xây dựng lộ trình bài bản

Tại Nghệ An hiện nay, nhiều doanh nghiệp trong các ngành có hoạt động xuất khẩu như dệt may, chế biến thủy sản, chế biến gỗ đã tiếp cận và thực hiện các yêu cầu về môi trường do đối tác nhập khẩu đặt ra. Các doanh nghiệp sử dụng năng lượng trọng điểm có mức độ quan tâm cao về chuyển đổi xanh.

Ông Lê Nguyễn Chung – Phó Giám đốc VCCI Chi nhánh Nghệ An - Hà Tĩnh - Quảng Bình cho rằng, chuyển đổi xanh không chỉ là giải pháp nhằm giảm thiểu tác động môi trường, mà còn là nền tảng cho tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp. Việc áp dụng các mô hình sản xuất xanh giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí thông qua tiết kiệm năng lượng, nguyên liệu và nâng cao hiệu quả xử lý chất thải.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp thực hiện tốt chuyển đổi xanh sẽ có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đáp ứng các yêu cầu khắt khe về phát thải và phát triển bền vững từ thị trường quốc tế. Đây cũng là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn tài chính xanh như tín dụng ưu đãi, quỹ đầu tư xanh, trái phiếu xanh và thị trường các-bon.

Đối với tỉnh Nghệ An, việc thúc đẩy chuyển đổi xanh còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương, thu hút đầu tư chất lượng cao và phát triển theo hướng bền vững.

Để thúc đẩy chuyển đổi xanh trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong thời gian tới cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm và triển khai có lộ trình, chỉ tiêu bài bản. Đối với doanh nghiệp, cần chủ động xây dựng chiến lược chuyển đổi xanh gắn với định hướng phát triển trung và dài hạn, tránh tình trạng bị động trước các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường và pháp luật.

Song song với đó, có thể ưu tiên triển khai các giải pháp dễ thực hiện như tiết kiệm năng lượng, phân loại chất thải, cải tiến quy trình sản xuất nhằm giảm chi phí và tạo nền tảng cho các bước chuyển đổi sâu hơn. Về mặt kỹ thuật, cần khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời mái nhà, áp dụng thiết bị hiệu suất cao, xây dựng hệ thống quản lý năng lượng và tối ưu hóa quy trình sản xuất.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần từng bước thực hiện kiểm kê khí nhà kính, đo lường phát thải carbon, thúc đẩy tái chế và tái sử dụng tài nguyên nhằm hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, cần tăng cường phổ biến thông tin, hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ, phát triển các chương trình tín dụng xanh, đồng thời kết nối doanh nghiệp với các tổ chức tư vấn và chuyên gia trong lĩnh vực chuyển đổi xanh. Khi được khích lệ, đồng hành, hỗ trợ, doanh nghiệp sẽ tích cực triển khai và triển khai một cách nhanh hơn, mạnh mẽ hơn.

"Trong bối cảnh hiện nay, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp, nếu muốn duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đối với tỉnh Nghệ An, việc thúc đẩy quá trình này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu của toàn tỉnh", ông Chung nhấn mạnh.