Theo chuyên gia năng lượng, TS Nguyễn Huy Hoạch, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, việc Thủ tướng ban hành Chỉ thị số 10 ngày 30.3 vừa qua về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà là đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy điều hành ngành điện. Ông nhấn mạnh: Điện mặt trời mái nhà không còn được nhìn nhận như một nguồn bổ sung, mà trở thành một thành phần trong cấu trúc giải pháp giảm phụ tải đỉnh và bảo đảm an ninh cung ứng điện. Và mục tiêu này chỉ có thể đạt được khi nguồn điện phân tán gắn với lưu trữ được triển khai đúng đối tượng. Ngược lại, nếu triển khai đại trà, hiệu quả kinh tế thấp sẽ làm suy giảm động lực thị trường.

Tính toán của các chuyên gia năng lượng, doanh nghiệp, công ty lắp đặt điện mặt trời mái nhà cho thấy, các hộ gia đình có mức tiêu thụ điện năng khoảng 600 kWh/tháng trở lên là có thể đầu tư điện mặt trời mái nhà kết hợp với pin lưu trữ hiệu quả.

Chuyên gia Nguyễn Huy Hoạch lí giải, đây là mức tiêu thụ điện mà nhu cầu điện buổi tối thường đạt khoảng 8 - 10 kWh mỗi ngày và là điều kiện cần để pin lưu trữ phát huy giá trị. Cụ thể, điện mặt trời được sản xuất vào ban ngày, trong khi phần điện có giá trị cao nhất lại nằm ở buổi tối - thời điểm phụ tải lớn và chi phí hệ thống cao nhất. Khi có pin lưu trữ, điện năng được “dịch chuyển” sang đúng thời điểm này, làm tăng đáng kể hiệu quả kinh tế. "Ngưỡng 600 kWh/tháng không phải là khuyến nghị, mà là điều kiện để điện mặt trời mái nhà kết hợp với pin lưu trữ trở thành giải pháp thực sự cho hệ thống điện", ông lưu ý.

Tiêu thụ điện hơn 600 kWh/tháng, bậc 7 theo biểu giá tiền điện, được khuyên nên lắp điện mặt trời mái nhà có pin lưu trữ để giảm khoảng 1,8 - 2,2 triệu đồng tiền điện trong một tháng

Cụ thể, với mức tiêu thụ khoảng 600 kWh/tháng, đầu tư một hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất khoảng 5 kWp kết hợp pin lưu trữ 10 kWh hiện nay có chi phí khoảng 100 - 120 triệu đồng. Với cấu hình này, hộ gia đình có thể giảm khoảng 70 - 90% lượng điện mua từ lưới, tương đương tiết kiệm 1,8 - 2,2 triệu đồng mỗi tháng. Thời gian hoàn vốn dao động từ 4 - 5 năm. 

Đặc biệt, khi mức tiêu thụ tăng lên 800 - 1.000 kWh/tháng, hiệu quả sẽ rõ rệt hơn bởi hệ thống được khai thác gần tối đa, giúp rút ngắn thời gian hoàn vốn xuống còn 3 - 4 năm. "Điều này cho thấy điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ không phải là giải pháp đại trà, mà phù hợp nhất với nhóm tiêu thụ trung bình và cao", TS Nguyễn Huy Hoạch nhấn mạnh.

Ngoài ra, với bảng giá điện tính lũy kế, nhóm hộ tiêu thụ điện năng trên 600 kWh/tháng thường phải trả tiền điện ở các bậc giá cao hơn, do đó mỗi kWh điện tiết kiệm được mang lại giá trị kinh tế lớn hơn.