Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận sẽ được tách thành 3 dự án độc lập: Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1; Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2.

Sau khi tách, các dự án sẽ kế thừa dữ liệu và kết quả của các công việc đã được phê duyệt, nhằm bảo đảm tính liên tục và tránh lãng phí.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết, thay mặt Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Về thẩm quyền quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư đối với từng dự án sau khi tách, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, theo quy định của Luật Đầu tư công và Luật Đầu tư, dự án nhà máy điện hạt nhân thuộc thẩm quyền phê duyệt chủ trương của Thủ tướng Chính phủ.

Trong trường hợp dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 nếu có đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền của Quốc hội thì thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư dự án là của Quốc hội, trình tự thủ tục thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công hoặc pháp luật về đầu tư.

Về thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư mới thay cho điều chỉnh chủ trương đầu tư từng dự án sau khi tách, Nghị quyết số 41/2009/QH12 của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án được ban hành năm 2009 trước thời điểm Luật Đầu tư công có hiệu lực; theo đó, chưa xác lập đầy đủ các nội dung về chủ trương đầu tư dự án, đồng thời không quy định dự án thành phần, không có tên dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2. Do vậy, không có đủ cơ sở pháp lý để thực hiện trình tự, thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư của hai dự án này.

"Đây là một trong những khó khăn, vướng mắc dẫn tới cần thiết phải tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập và thực hiện các trình tự thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư đối với dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 sau khi được tách độc lập. Nội dung này đã được Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị và được Bộ Chính trị đồng ý cho chủ trương tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Về cơ chế phối hợp, điều phối, thống nhất giữa 3 dự án sau khi tách, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 72/QĐ-TTg năm 2025 về việc thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân và kiện toàn thành viên Ban Chỉ đạo tại Quyết định số 1689/QĐ-TTg năm 2025. Trong đó, nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo là nghiên cứu, chỉ đạo, phối hợp giải quyết những công việc quan trọng, liên ngành liên quan đến công việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Nghị quyết này là cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai trình tự, thủ tục phê duyệt các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 sau khi Quốc hội ban hành nghị quyết tách thành 3 dự án độc lập.

Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo kiện toàn Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân đảm bảo thống nhất toàn diện trong việc quản lý, phối hợp, điều phối thống nhất giữa 3 dự án sau khi tách.

Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung một khoản trong dự thảo nghị quyết giao Chính phủ chỉ đạo tổ chức thực hiện các dự án độc lập sau khi tách, bảo đảm tiến độ, nguồn lực thực hiện dự án, xây dựng cơ chế quản lý, phối hợp, điều phối bảo đảm thống nhất, sử dụng hiệu quả hạ tầng kỹ thuật dùng chung, xác định rõ trách nhiệm đảm bảo an toàn, an ninh hạt nhân, bảo vệ môi trường, quốc phòng an ninh.

Về hoàn thiện cơ chế chuyển tiếp, thời điểm Nghị quyết số 41/2009/QH12 hết hiệu lực và rà soát các cơ chế chính sách đặc biệt, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã hoàn thiện dự thảo nghị quyết quy định khi cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Chính phủ báo cáo Quốc hội về việc chấm dứt hiệu lực của Nghị quyết số 41/2009/QH12.

Như vậy, khi cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Chính phủ sẽ căn cứ vào các nội dung chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đã được phê duyệt, tình hình chuẩn bị đầu tư của dự án Ninh Thuận 2 và các điều kiện thực tế khác, báo cáo Quốc hội về việc chấm dứt hiệu lực của Nghị quyết số 41/2009/QH12, bảo đảm không có khoảng trống pháp lý.

Về cơ chế chuyển tiếp, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã hoàn thiện dự thảo nghị quyết quy định: "Các dự án sau khi được tách độc lập, cơ quan chủ quản, chủ đầu tư các dự án được sử dụng dữ liệu, kết quả công việc có liên quan đã thực hiện trước đây để tiếp tục triển khai thực hiện phù hợp với quy định của pháp luật".

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập nhằm tạo cơ sở pháp lý để xác lập vị trí độc lập của các dự án, cho phép thực hiện các thủ tục mà không bị phụ thuộc lẫn nhau, đẩy nhanh tiến độ trình tự triển khai.