Giảm tiền điện, thêm nguồn điện dự phòng

Từ những mái nhà ở khu dân cư đến các cơ sở kinh doanh, điện mặt trời mái nhà đang được lắp đặt với những quy mô đầu tư khác nhau tại thành phố Huế.

Ghi nhận tại xã Quảng Điền, thành phố Huế cho thấy, hiệu quả ghi nhận không chỉ nằm ở số tiền điện giảm mỗi tháng, mà còn ở khả năng chủ động nguồn điện trong những thời điểm lưới điện xảy ra sự cố, mưa bão.

Tại thôn Thạch Bình, xã Quảng Điền, ông Nguyễn Thành Quý đầu tư khoảng 300 triệu đồng lắp đặt hệ thống điện mặt trời công suất 45kW cho mô hình nhà nghỉ, khách sạn quy mô khoảng 15 phòng.

Ông Quý cho biết, trước khi lắp đặt, tiền điện của cơ sở dao động khoảng 20 - 25 triệu đồng mỗi tháng. Sau khi đầu tư hệ thống điện mặt trời, khoản tiền phải trả cho điện lưới còn khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Theo ông Quý, hệ thống giúp tiết kiệm khoảng 10 triệu đồng tiền điện mỗi tháng và dự kiến hoàn vốn trong khoảng 3 năm.

Điểm đáng chú ý là hệ thống được trang bị pin lưu trữ để sử dụng vào ban đêm hoặc khi mất điện. Chủ cơ sở cho biết sẵn sàng đầu tư thêm nếu chính sách cho phép bán điện cho ngành điện.

Cũng tại Quảng Điền, anh Hoàng Xuân Đăng, kinh doanh quán cà phê tại 144 Nguyễn Vịnh, lựa chọn đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà với chi phí khoảng 60 - 70 triệu đồng. Do tự mua thiết bị và lắp đặt, chi phí đầu tư thấp hơn so với thuê lắp đặt trọn gói.

Trước khi có hệ thống, tiền điện của quán khoảng 4 - 5 triệu đồng mỗi tháng. Sau khi lắp điện mặt trời, chi phí giảm còn khoảng 2 triệu đồng mỗi tháng, tương đương mức tiết kiệm trên 50%.

Theo anh Đăng, việc đầu tư không chỉ xuất phát từ bài toán tiền điện. Là cơ sở kinh doanh, mỗi lần mất điện đồng nghĩa với việc phải tính đến phương án mua máy phát điện khoảng 10 kW. Trong khi đó, máy phát có chi phí đầu tư cao, ít sử dụng, chiếm diện tích và gây tiếng ồn.

Địa bàn thường chịu ảnh hưởng của lũ lụt, khi mất điện có thể ảnh hưởng đến hàng hóa. Vì vậy, anh Đăng lựa chọn hệ thống điện mặt trời có bộ lưu trữ pin. Trước thời điểm có bão, lũ, hệ thống được sạc đầy để sử dụng khi mất điện. Theo chủ cơ sở, mỗi lần sạc đầy có thể duy trì nguồn điện khoảng một ngày.

Đẩy mạnh phát triển điện mặt trời, tiết kiệm điện

Tại thôn Khuôn Phò, Quảng Điền, anh Trần Thanh Hoài cho biết, cuối năm 2025 đầu năm 2026, anh tự mua thiết bị, tấm pin, thiết kế và thi công hệ thống điện mặt trời mái nhà cho gia đình. Tổng chi phí đầu tư khoảng 150 triệu đồng. Theo anh Hoài, việc tự mua thiết bị với giá gốc, tự thiết kế và thi công giúp chi phí đầu tư được tối ưu hơn so với thuê ngoài.

Anh Hoài cho biết, tổng nhu cầu sử dụng điện của gia đình khoảng 1.400 kWh mỗi tháng. Sau khi lắp điện mặt trời, lượng điện nhận từ lưới còn khoảng 800 - 900 kWh mỗi tháng.

“Nói chung là rất hiệu quả. Sau khi có điện mặt trời, các con dùng máy lạnh thoải mái, gia đình dùng điện từ nấu nướng, đến giặt giũ. Tới đây sẽ tính toán mua thêm 1 bộ lưu trữ pin nữa thì việc trả tiền điện không còn bao nhiêu”, anh Hoài chia sẻ.

Một lợi ích khác mà anh Hoài ghi nhận là khả năng chủ động nguồn điện khi lưới điện bị mất do sửa chữa hoặc xảy ra sự cố. Đặc biệt, anh Hoài đã tận dụng 15 tấm pin mặt trời kết hợp làm mái che chống nóng cho sân thượng tầng 3 thay cho việc lợp tôn.

Theo Điện lực Quảng Điền, từ ngày 31/12/2020 đến nay, trên địa bàn đơn vị quản lý có 20 hộ và cơ sở lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Tổng công suất inverter đạt 206 kW, tổng công suất tấm quang điện 220,31kWp và tổng dung lượng pin lưu trữ đạt 366,3kWh.

Trong số 20 khách hàng, có 14 hộ dân, chiếm 70%; 5 hộ kinh doanh hoặc cơ sở sản xuất, kinh doanh, chiếm 25%; một công trình khác thuộc Chùa Hải Đông. Nhóm hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất, kinh doanh chiếm 51,3% tổng công suất quang điện. Đáng chú ý, tất cả 20 khách hàng đều đấu nối ở cấp hạ áp và không bán điện dư lên lưới.

Ông Phan Chí Lợi - Đội trưởng Đội Quản lý điện Quảng Điền (thuộc Công ty Điện lực Huế) cho biết, song song với việc hướng dẫn khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, Điện lực Quảng Điền phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền về sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả. Công tác tuyên truyền được triển khai qua các kênh trực tuyến, trang thông tin điện tử, hệ thống loa truyền thanh, ứng dụng chăm sóc khách hàng, email và các hình thức hướng dẫn trực tiếp.

Từ những hệ thống vài chục triệu đồng tại các hộ kinh doanh, đến những công trình công suất lớn hơn phục vụ cơ sở lưu trú, các mô hình thực tế cho thấy điện mặt trời mái nhà đang được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau. Bên cạnh việc giảm lượng điện nhận từ lưới và chi phí tiền điện, các hệ thống được đầu tư kèm pin lưu trữ đang trở thành nguồn điện dự phòng, giúp người sử dụng chủ động hơn khi xảy ra sự cố hoặc trong thời điểm mưa bão.