Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu liên tục biến động, bài toán tiết kiệm năng lượng không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp nếu muốn duy trì ổn định sản xuất và phát triển bền vững.

Tại Công ty TNHH Châu Đà (Khu công nghiệp Hòa Cầm), dù chưa có nhà xưởng ổn định và vẫn phải thuê lại mặt bằng sản xuất, doanh nghiệp vẫn ưu tiên đầu tư cải tiến công nghệ nhằm tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng. Theo ông Tô Tấn Trung Dũng, Giám đốc Công ty, việc thay thế hệ thống máy móc cũ tiêu tốn nhiều điện năng bằng thiết bị mới có hiệu suất cao đã giúp doanh nghiệp thay thế giảm chi phí sản xuất và hạn chế tác động môi trường.

Không dừng lại ở đó, trong kế hoạch đầu tư nhà xưởng mới tại Cụm công nghiệp Cẩm Lệ, doanh nghiệp dự kiến lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, kết hợp thiết kế nhà xưởng tận dụng ánh sáng tự nhiên và thông gió. Đây được xem là bước đi chủ động nhằm giảm phụ thuộc vào điện lưới, nhất là trong các giai đoạn cao điểm nắng nóng.

Tương tự, Công ty TNHH Kiến trúc và Thương mại Á Châu (Khu công nghiệp Hòa Khánh) đã triển khai hàng loạt giải pháp mang tính hệ thống để kiểm soát và tối ưu năng lượng. Doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn quản lý năng lượng ISO 50001, đồng thời đầu tư đồng bộ các giải pháp từ thiết bị đến quy trình vận hành.

Các thiết bị lớn trong nhà máy được tích hợp công nghệ biến tần (inverter) để điều chỉnh công suất theo nhu cầu thực tế; phương tiện vận chuyển nội bộ được chuyển đổi từ chạy dầu sang chạy điện; hệ thống điện mặt trời mái nhà được đưa vào khai thác nhằm giảm áp lực cho điện lưới quốc gia. Đáng chú ý, doanh nghiệp đã chuyển đổi lò hơi từ nhiên liệu hóa thạch sang nhiên liệu sinh khối, đồng thời áp dụng giải pháp thu hồi nước ngưng để giảm hao phí năng lượng.

Ông Hà Ngọc Thống, Giám đốc công ty, cho biết việc “đón đầu” các giải pháp tiết kiệm năng lượng đã giúp doanh nghiệp duy trì ổn định giá bán trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng mạnh. “Trong các đợt biến động giá nhiên liệu toàn cầu, chúng tôi hầu như không bị ảnh hưởng. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ tuabin chân không trong công đoạn sản xuất giấy đã giúp giảm tới 50% điện năng tiêu thụ so với trước đây”, ông Thống chia sẻ.

Tại Công ty CP Điện Trường Giang (Khu công nghiệp Hòa Khánh), việc thay thế dây chuyền sản xuất cũ bằng thiết bị tích hợp đa chức năng cũng mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo ông Dương Tấn Thảo, Phó Giám đốc nhà máy, trước đây mỗi công đoạn sản xuất cần một máy riêng biệt với công suất lớn, gây tiêu tốn điện năng đáng kể. Hiện nay, các thiết bị mới tích hợp nhiều công đoạn trong một máy đã giúp giảm hơn 30% lượng điện tiêu thụ, đồng thời tối ưu hiệu suất vận hành.

Thực tiễn cho thấy, đầu tư cho tiết kiệm năng lượng không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững. Đây chính là “lợi ích kép” mà nhiều doanh nghiệp đang hướng tới.

Theo Sở Công Thương Đà Nẵng, hiện thành phố có 103 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, chủ yếu tập trung ở các ngành tiêu thụ năng lượng lớn như thép, xi măng, cao su, gạch men… Đây cũng là nhóm đối tượng chịu áp lực lớn nhất trong việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất tiết kiệm và hiệu quả hơn.

Trước yêu cầu cấp bách này, Chỉ thị số 09 ngày 19/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh việc tăng cường tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện. UBND thành phố Đà Nẵng cũng yêu cầu các doanh nghiệp sử dụng năng lượng trọng điểm khẩn trương xây dựng và triển khai các giải pháp cụ thể.

Các giải pháp được đặt ra không chỉ dừng ở đổi mới thiết bị mà còn bao gồm tối ưu hóa quy trình sản xuất, tăng cường thu hồi và tái sử dụng nhiệt thải, đặc biệt trong các ngành tiêu thụ năng lượng lớn như giấy, thép, xi măng, dệt may, nhựa và chế biến thực phẩm. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý năng lượng và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế cũng được coi là yếu tố then chốt.

Đáng chú ý, các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm được yêu cầu tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng mỗi năm. Đây không chỉ là mục tiêu kỹ thuật mà còn là thước đo cho mức độ chủ động chuyển đổi của doanh nghiệp trong bối cảnh áp lực an ninh năng lượng ngày càng gia tăng.

Rõ ràng, tiết kiệm năng lượng không còn là giải pháp tình thế mà đang trở thành chiến lược sống còn. Doanh nghiệp nào chậm chuyển đổi sẽ phải đối mặt với chi phí cao, sức cạnh tranh suy giảm và nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng trong tương lai.