Theo kết quả nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature, nhóm nghiên cứu đã sử dụng mô hình AI do Học viện Damo tự phát triển để phân tích 7,56 terabyte ảnh vệ tinh, qua đó lập bộ dữ liệu kiểm kê toàn quốc về các cơ sở điện mặt trời và điện gió tại Trung Quốc. Kết quả cho thấy, tính đến năm 2022, nước này có 319.972 cơ sở điện mặt trời và 91.609 turbine điện gió được ghi nhận trong bộ dữ liệu kiểm kê quốc gia.

Giáo sư Liu Yu, thuộc Trường Khoa học Trái đất và Không gian, Đại học Bắc Kinh, cho biết đây là lần đầu tiên Trung Quốc có được một bộ dữ liệu kiểm kê về điện gió và điện mặt trời ở quy mô lớn, với độ phân giải cao trên phạm vi toàn quốc.

Theo ông Liu, bộ dữ liệu này cho phép quan sát bức tranh phát triển năng lượng mới của Trung Quốc từ một “góc nhìn toàn cảnh”, qua đó tạo nền tảng quan trọng cho nhiều nghiên cứu tiếp theo, như tối ưu hóa lưới điện và đánh giá tác động môi trường.

Một trang trại điện mặt trời ở Đại Đồng, Trung Quốc. Ảnh: AP

Không chỉ giúp thống kê số lượng cơ sở điện mặt trời và turbine điện gió, bộ dữ liệu này còn có thể hỗ trợ mô phỏng khả năng phát điện của các nguồn năng lượng tái tạo theo từng khu vực và thời điểm. Qua phân tích, nhóm nghiên cứu nhận thấy điện mặt trời và điện gió tại Trung Quốc có thể bổ trợ cho nhau khá rõ rệt. Nói cách khác, khi sản lượng điện mặt trời giảm ở một số thời điểm hoặc khu vực, điện gió ở nơi khác có thể tăng lên, và ngược lại. Qua đó, giúp Trung Quốc có thể giúp tận dụng hiệu quả hơn nguồn điện gió và điện mặt trời, hỗ trợ ổn định lưới điện và giảm tình trạng cắt giảm công suất phát.

Trung Quốc đang chứng kiến nhu cầu điện tăng mạnh từ làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo, dịch vụ dữ liệu và các trung tâm tính toán quy mô lớn. Theo Hội đồng Điện lực Trung Quốc, trong quý I/2026, mức tiêu thụ điện của lĩnh vực này tăng 44% so với cùng kỳ, đạt 22,9 tỷ kWh.

Áp lực về nhu cầu điện đang thúc đẩy xu hướng dịch chuyển các dự án trung tâm dữ liệu về các tỉnh phía Bắc và phía Tây Trung Quốc. Đây là những khu vực có quỹ đất rộng, chi phí thấp hơn, giá điện cạnh tranh hơn, đồng thời sở hữu tiềm năng lớn về điện gió và điện mặt trời.

Trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu ngày càng cần nguồn điện ổn định và chi phí hợp lý, việc xác định chính xác vị trí, quy mô và khả năng khai thác của các cơ sở năng lượng tái tạo trở nên quan trọng hơn. Bộ dữ liệu do AI xây dựng có thể giúp Trung Quốc nhìn rõ hơn sự phân bố của các nguồn điện sạch, từ đó hỗ trợ tính toán kết nối lưới điện, điều phối nguồn cung và khai thác hiệu quả hơn điện gió, điện mặt trời.

Quy mô của lĩnh vực năng lượng sạch tại Trung Quốc cũng ngày càng lớn. Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA), ngành năng lượng sạch của nước này đã tạo ra khoảng 15.400 tỷ nhân dân tệ, tương đương 2.260 tỷ USD giá trị kinh tế trong năm ngoái, gần tương đương GDP của Brazil.