Công nghệ làm giảm cơn khát năng lượng của trung tâm dữ liệu

17/06/2025 - 15:42 (GMT+7)

Công nghệ làm mát bằng màng sợi của Đại học California San Diego có thể giảm đáng kể nhiệt lượng tỏa ra từ thiết bị điện tử, giúp giảm mức tiêu thụ năng lượng của trung tâm dữ liệu.

Mô phỏng màng sợi loại bỏ nhiệt từ chip điện tử thông qua bay hơi. Ảnh: Tianshi Feng

Các kỹ sư tại Đại học California San Diego đã phát triển công nghệ làm mát mới có thể cải thiện đáng kể hiệu suất năng lượng của trung tâm dữ liệu và thiết bị điện tử công suất cao. Công nghệ này sử dụng một màng sợi đặc biệt được thiết kế để loại bỏ nhiệt thông qua quá trình bay hơi. Đây là giải pháp thay thế tiềm năng cho hệ thống làm mát truyền thống như quạt, tản nhiệt và bơm chất lỏng. Nó cũng có thể giảm lượng nước sử dụng liên quan đến nhiều hệ thống làm mát hiện nay. Nhóm nghiên cứu mô tả chi tiết công nghệ trong bài báo đăng hôm 13/6 trên tạp chí Joule.

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán đám mây tiếp tục mở rộng, nhu cầu xử lý dữ liệu và nhiệt lượng phát sinh tăng vọt. Hiện nay, làm mát chiếm tới 40% tổng năng lượng sử dụng của một trung tâm dữ liệu. Nếu xu hướng tiếp diễn, lượng năng lượng toàn cầu sử dụng cho làm mát có thể tăng hơn gấp đôi năm 2030.

Công nghệ làm mát bay hơi mới có thể giúp cắt giảm xu hướng đó. Nó sử dụng màng sợi chi phí thấp với mạng lưới lỗ nhỏ, liên kết với nhau để hút chất lỏng làm mát qua bề mặt bằng mao dẫn. Khi chất lỏng bay hơi, nó loại bỏ hiệu quả nhiệt từ thiết bị điện tử bên dưới mà không cần thêm năng lượng. Màng này nằm trên các kênh nhỏ phía trên thiết bị điện tử, hút chất lỏng chảy qua kênh và phân tán nhiệt.

"So với làm mát bằng không khí hoặc chất lỏng truyền thống, quá trình bay hơi có thể phân tán nhiệt lượng nhiều hơn trong khi sử dụng ít năng lượng hơn", Renkun Chen, giáo sư tại khoa Kỹ thuật cơ khí và Hàng không vũ trụ tại Trường Kỹ thuật Jacobs thuộc Đại học California San Diego, đồng chỉ đạo dự án với giáo sư Shengqiang Cai và Abhishek Saha cùng khoa, cho biết.

Nhiều ứng dụng hiện nay dựa vào quá trình bay hơi để làm mát. Ống dẫn nhiệt trong máy tính xách tay và bộ bay hơi trong điều hòa không khí là một số ví dụ. Nhưng việc áp dụng hiệu quả quá trình này cho thiết bị điện tử công suất cao là một thách thức. Nỗ lực trước đây sử dụng màng rỗng có diện tích bề mặt lớn lý tưởng cho quá trình bay hơi không thành công vì lỗ của chúng quá nhỏ nên bị tắc hoặc quá lớn và gây sôi ngoài ý muốn. Chen và cộng sự sử dụng màng sợi rỗng với lỗ liên kết có kích thước phù hợp, đạt được hiệu quả bay hơi mà không gặp những nhược điểm nêu trên.

Khi được thử nghiệm với dòng nhiệt biến đổi, lớp màng đạt được hiệu suất kỷ lục. Nó xử lý dòng nhiệt vượt quá 800 watt nhiệt/cm2, một trong những mức cao nhất từng được ghi nhận đối với hệ thống làm mát loại này. Nó cũng chứng minh độ ổn định trong nhiều giờ hoạt động.

Dù kết quả hiện tại rất hứa hẹn, Chen cho biết công nghệ vẫn đang hoạt động dưới mức giới hạn lý thuyết. Nhóm nghiên cứu đang làm việc để tinh chỉnh màng và tối ưu hóa hiệu suất. Các bước tiếp theo bao gồm tích hợp nó vào nguyên mẫu tấm làm mát, thành phần phẳng gắn vào chip như CPU và GPU để phân tán nhiệt. Các nhà nghiên cứu cũng đang mở một công ty khởi nghiệp để thương mại hóa công nghệ.

Link gốc


Theo vnexpress.net 17/06/2025 - 15:42 (GMT+7)
Share

EVN và Quảng Trị thúc đẩy triển khai đồng bộ các dự án điện trọng điểm

EVN và Quảng Trị thúc đẩy triển khai đồng bộ các dự án điện trọng điểm

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tỉnh ủy, UBND tỉnh Quảng Trị đã tập trung rà soát tiến độ các dự án nguồn, lưới điện; đồng thời bàn giải pháp tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục và vốn đầu tư, nhằm đảm bảo cung ứng điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.


Chỉ thị 10/CT-TTg: 6 mục tiêu sử dụng điện hiệu quả và phát triển điện mặt trời mái nhà

Chỉ thị 10/CT-TTg: 6 mục tiêu sử dụng điện hiệu quả và phát triển điện mặt trời mái nhà

Tại Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 30/3/2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu thực hiện quyết liệt, kịp thời, hiệu quả 6 mục tiêu cụ thể về quản lý nhu cầu sử dụng điện, sử dụng điện tiết kiệm và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.


Chỉ thị 10/CT-TTg: 6 mục tiêu sử dụng điện hiệu quả và phát triển điện mặt trời mái nhà

Chỉ thị 10/CT-TTg: 6 mục tiêu sử dụng điện hiệu quả và phát triển điện mặt trời mái nhà

Tại Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 30/3/2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu thực hiện quyết liệt, kịp thời, hiệu quả 6 mục tiêu cụ thể về quản lý nhu cầu sử dụng điện, sử dụng điện tiết kiệm và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.


EVN rà soát tình hình cung ứng điện cho các tháng cao điểm mùa khô

EVN rà soát tình hình cung ứng điện cho các tháng cao điểm mùa khô

Đây là một trong những nội dung chính buổi làm việc giữa Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), các đơn vị thành viên, cùng Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) vào ngày 9/4 tại Hà Nội.


Bộ Công Thương thông tin về phụ tải và giải pháp bảo đảm cung ứng điện

Bộ Công Thương thông tin về phụ tải và giải pháp bảo đảm cung ứng điện

Bộ Công Thương thông tin phụ tải điện tăng sớm do nắng nóng, song hệ thống vẫn trong tầm kiểm soát nhờ nhiều giải pháp đồng bộ từ nguồn, lưới đến điều hành.