Đây được xem là “giấy thông hành” để thúc đẩy sản xuất, lưu thông và sử dụng vật liệu xây dựng xanh trên thị trường. Ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng cho biết, việc phát triển vật liệu xây dựng xanh không còn là xu hướng mang tính khuyến khích đơn thuần mà đã từng bước đi vào thực tiễn sản xuất và thị trường. Tuy nhiên, so với yêu cầu phát triển mới, dư địa vẫn còn rất lớn.

Trong giai đoạn tới, ngành vật liệu xây dựng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức, cơ sở dữ liệu, cơ chế chứng nhận và các công cụ thị trường nhằm thúc đẩy mạnh mẽ việc sản xuất và sử dụng vật liệu xanh.

Định hướng này cũng đã được đặt ra rõ trong Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 3/2/2026 của Ban Bí thư về tăng cường lãnh đạo công tác quản lý và phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới. Để cụ thể hóa chỉ thị, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 527/QĐ-TTg ngày 31/3/2026 về kế hoạch triển khai, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ và minh bạch thị trường.

Hiện Bộ Xây dựng đang tiếp tục hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan gồm Nghị định quản lý vật liệu xây dựng thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP và Thông tư quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng thay thế Thông tư số 10/2024/TT-BXD.

Theo ông Kế, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, ngành vật liệu xây dựng phải thay đổi mạnh mẽ cả về tư duy phát triển lẫn phương thức quản lý. Thay vì dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ và mở rộng công suất, ngành cần chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, quản trị hiện đại, đổi mới sáng tạo, tiết kiệm năng lượng, kinh tế tuần hoàn và phát thải thấp.

Dán nhãn năng lượng không chỉ giúp nhận diện sản phẩm tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường mà còn tạo công cụ minh bạch cho thị trường, giúp người tiêu dùng, chủ đầu tư và cơ quan quản lý có cơ sở đánh giá, lựa chọn sản phẩm.

Ông Lê Quang Hùng - nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hội Bê tông Việt Nam cho rằng, để thúc đẩy phát triển vật liệu xây dựng xanh cần có sự rà soát và định hướng đồng bộ hơn.

Trước hết, cần làm rõ khái niệm và xây dựng hệ thống mã định danh thống nhất cho vật liệu xanh, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng các chính sách mới liên quan đến quản lý vật liệu xây dựng. Việc chuẩn hóa khái niệm sẽ giúp tránh chồng chéo và tạo nền tảng cho quản lý hiệu quả.

“Hiện nay, việc dán nhãn vật liệu xanh do nhiều tổ chức thực hiện với các tiêu chí chưa thống nhất, dẫn đến thiếu đồng bộ và gây khó khăn cho thị trường. Do đó, cần xây dựng một bộ tiêu chí chung, minh bạch để xác định rõ thế nào là “xanh”, đồng thời quy định cụ thể cách thức đánh giá, kiểm chứng các tiêu chí này’ – ông Hùng phân tích.

Bên cạnh đó, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với từng nhóm vật liệu cũng cần được hoàn thiện đồng bộ. Nhà nước cần có các cơ chế hỗ trợ cụ thể như ưu tiên sử dụng vật liệu xanh trong các công trình đầu tư công, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế để xây dựng khung chính sách phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Một trong những rào cản hiện nay là giá thành sản phẩm xanh vẫn còn cao. Vì vậy, cùng với chính sách hỗ trợ, cần tăng cường truyền thông để người dân và doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích lâu dài của vật liệu xanh, từ đó thay đổi thói quen tiêu dùng và đầu tư.

Việc xây dựng cơ chế dán nhãn năng lượng cho vật liệu xây dựng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn là bước đi quan trọng để hình thành thị trường vật liệu xanh minh bạch và cạnh tranh lành mạnh.

Khi các tiêu chí được chuẩn hóa, sản phẩm được phân loại rõ ràng và có cơ chế kiểm chứng độc lập, doanh nghiệp sẽ có động lực đầu tư đổi mới công nghệ, còn người tiêu dùng có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường.