Tiết kiệm điện giúp giảm áp lực cho hệ thống điện

Nhu cầu năng lượng và điện năng của Việt Nam đang tiếp tục gia tăng cùng với yêu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn mới. Khi quy mô sản xuất mở rộng, hoạt động thương mại, dịch vụ ngày càng sôi động và đời sống người dân không ngừng được nâng cao, áp lực đối với hệ thống năng lượng cũng lớn hơn. Điều này đòi hỏi không chỉ những giải pháp về phát triển nguồn điện, lưới điện mà còn cần những giải pháp từ phía người sử dụng năng lượng.

Trong nhiều năm qua, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm chi phí cho nền kinh tế và hỗ trợ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tuy nhiên, trước yêu cầu mới của tăng trưởng và quá trình chuyển đổi công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ, câu chuyện tiết kiệm năng lượng đang được đặt ra với những yêu cầu cao hơn.

Ông Đỗ Văn Năm, Thành viên Hội đồng thành viên Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC)

Các chuyên gia cho rằng dư địa tiết kiệm năng lượng của Việt Nam vẫn còn rất lớn. Nếu được triển khai đồng bộ, hiệu quả, đây sẽ là một trong những giải pháp mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp, người dân và hệ thống điện quốc gia.

Trao đổi với Báo Công Thương, ông Đỗ Văn Năm, Thành viên Hội đồng thành viên Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết, việc tiết kiệm điện cần trở thành một hoạt động thường xuyên, liên tục đối với các hộ gia đình, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Ông Đỗ Văn Năm cho biết, việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình vận hành hệ thống điện. Khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, nhất là trong những thời điểm phụ tải lớn, việc tiết kiệm điện từ các hộ gia đình và cộng đồng doanh nghiệp sẽ góp phần trực tiếp giảm áp lực cho hệ thống.

Theo ông Năm, lợi ích đầu tiên của tiết kiệm điện là giúp giảm phụ tải đỉnh. Đây là yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định và tin cậy. Khi phụ tải đỉnh được kiểm soát tốt hơn, nguy cơ quá tải đối với hệ thống điện cũng được giảm bớt.

 Tiết kiệm điện cần là việc làm thường xuyên, liên tục

Bên cạnh đó, tiết kiệm điện còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Khi nhu cầu phụ tải đỉnh giảm xuống, hệ thống điện không phải huy động các nguồn điện có giá thành cao để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ. Điều này giúp tối ưu chi phí sản xuất điện và nâng cao hiệu quả vận hành chung của toàn hệ thống.

“Từ góc độ quản lý cũng như từ góc độ người sử dụng điện, tất cả đều được hưởng lợi. Chúng ta giảm được phụ tải đỉnh thì hệ thống vận hành an toàn và tin cậy hơn; không phải huy động các nguồn điện giá cao; tối ưu được chi phí sản xuất điện”, ông Đỗ Văn Năm nhấn mạnh.

Không chỉ dừng lại ở đó, việc giảm phụ tải đỉnh còn giúp giảm tổn thất điện năng trên lưới truyền tải và lưới phân phối. Đây là yếu tố quan trọng giúp các đơn vị điện lực tiết kiệm chi phí trong quá trình vận hành và cung ứng điện. Theo ông Đỗ Văn Năm, những lợi ích này cho thấy sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả cần được thực hiện thường xuyên, liên tục trong thời gian tới để góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Dư địa tiết kiệm năng lượng vẫn rất rộng mở

Ở góc độ nghiên cứu và hoạch định chính sách, ông Hà Đăng Sơn, Chuyên gia năng lượng, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và Tăng trưởng xanh cho rằng quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải là những nội dung đã được Bộ Công Thương đề xuất từ nhiều năm trước.

Theo ông Hà Đăng Sơn, vai trò của khu vực tư nhân trong bảo đảm an ninh năng lượng là rất quan trọng bởi phần lớn nhu cầu tiêu dùng điện hiện nay tập trung ở các doanh nghiệp và hộ gia đình. Chính vì vậy, hiệu quả của các chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả phụ thuộc rất lớn vào nhận thức cũng như mức độ tham gia của các đối tượng này.

Ông Hà Đăng Sơn, Chuyên gia năng lượng, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh

“Nếu các chương trình, nội dung liên quan đến tiết kiệm điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được nhận thức đầy đủ và được triển khai mạnh mẽ với chiều sâu cũng như độ bao phủ rộng, hiệu quả mang lại sẽ rất lớn”, ông Sơn nhận định.

Đánh giá về tiềm năng tiết kiệm năng lượng của Việt Nam, ông Hà Đăng Sơn cho rằng các chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, cùng với quá trình đổi mới công nghệ, số hóa và chuyển đổi số, những thách thức mới cũng đang đặt ra đối với doanh nghiệp.

Theo đó, các doanh nghiệp cần ứng dụng các giải pháp khoa học công nghệ mới để thay đổi căn bản công nghệ trong sản xuất và kinh doanh. Việc tối ưu hóa quá trình vận hành, quản lý năng lượng bằng các công cụ số đang mở ra những cơ hội lớn để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Ông Hà Đăng Sơn cho rằng dư địa tiết kiệm điện và tiết kiệm năng lượng hiện vẫn rất rộng mở. Các giải pháp ngày càng được số hóa, thông minh hóa và có thể áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Hai lĩnh vực được đánh giá có nhiều tiềm năng là sản xuất công nghiệp và các tòa nhà thương mại, công trình dịch vụ. Theo kinh nghiệm quốc tế được ông Sơn dẫn lại, việc ứng dụng các giải pháp số hóa, tối ưu hóa vận hành và quản lý năng lượng có thể giúp tiết kiệm từ 30 - 40% lượng điện năng tiêu thụ, thậm chí trong một số trường hợp có thể đạt tới 70%.