Indonesia đang thúc đẩy giải quyết vấn đề rác thải và tăng cường tự chủ năng lượng thông qua việc phát triển các nhà máy điện rác.

Với lượng rác thải lên tới 140.000 tấn mỗi ngày, và phần lớn trong số đó được đưa vào các bãi chôn lấp, Indonesia đang đối mặt với nguy cơ lượng rác thải vượt quá khả năng tiếp nhận của các bãi rác vào năm 2028 - tờ báo Nikkei Asia cho biết.

Sự kiện "lở rác" tại một bãi rác ở Tây Java vào tháng 3 vừa qua, khiến 7 người thiệt mạng, đã nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề này. Trước tình hình đó, Tổng thống Prabowo Subianto đã tuyên bố quản lý rác thải là ưu tiên quốc gia, với mục tiêu đưa vấn đề rác thải trên toàn quốc về tầm kiểm soát.

“Trong 2-3 năm nữa, chúng ta phải kiểm soát được vấn đề rác thải ở Indonesia”, ông Subianto nói.

Một bãi chôn lấp rác ở Indonesia

Trong bối cảnh nguồn cung cấp dầu mỏ và các nguồn năng lượng khác không ổn định do chiến tranh giữa Mỹ và Iran, các cơ sở điện rác được nhận định sẽ đóng vai trò như một nguồn năng lượng thay thế cho Indonesia, đồng thời có thể giảm lượng rác thải chôn lấp ở nước này tới 90%.

Quỹ đầu tư quốc gia Indonesia là Daya Anagata Nusantara (Danantara) đang có kế hoạch xây dựng 33 nhà máy điện rác mới trên khắp đất nước trong thời gian vài năm tới. Theo dự kiến, các nhà máy này sẽ xử lý hơn 33.000 tấn rác mỗi ngày và cung cấp tới 800 megawatt điện.

Các nhà máy sẽ được xây dựng thông qua hợp tác với khu vực tư nhân, với tổng chi phí lên tới 91 nghìn tỷ rupiah (tương đương 5,19 tỷ USD). Danantara sẽ sở hữu tới 30% cổ phần trong mỗi dự án.

Vòng đấu thầu đầu tiên đã được tổ chức vào tháng 3, và hơn 100 nhà đầu tư đã đăng ký cho vòng đấu thầu thứ hai sắp diễn ra, theo lời ông Pandu Sjahrir - Giám đốc đầu tư của Danantara.

Một công ty liên kết của công ty điện rác lớn của Trung Quốc Zheneng Jinjiang Environment Holding sắp khởi động một nhà máy điện tại thành phố Palembang của Indonesia vào tháng 10 năm nay. Các công ty Nhật Bản như Sumitomo Corp. và Kanadevia cũng có kế hoạch xây dựng nhà máy điện rác tại Tây Java.

Tuy nhiên, không nhiều công ty nước ngoài tỏ ra hào hứng với việc tham gia đấu thầu xây dựng nhà máy điện rác ở Indonesia. Hơn 20 công ty đa quốc gia đã bày tỏ sự quan tâm trong vòng đấu thầu đầu tiên, nhưng nhiều công ty khác đã quyết định không tham gia. Một nhà điều hành tại một công ty Nhật Bản cho biết: "Rất khó để đảm bảo lợi nhuận liên tục với mô hình hiện tại”.

Theo mô hình kinh doanh truyền thống cho các nhà máy điện rác, phí xử lý rác từ các đô thị và các nguồn rác khác là nguồn thu chính, còn điện năng thường là nguồn thu phụ. Tuy nhiên, các dự án nhà máy điện do Danantara thúc đẩy sẽ tập trung vào việc bán điện làm nguồn thu chính. Công ty điện lực nhà nước PLN của Indonesia sẽ mua điện với giá cố định 0,2 USD mỗi kilowatt-giờ trong 3 thập kỷ.

Điện rác đòi hỏi đầu tư đáng kể hơn so với các nguồn năng lượng tái tạo khác để tạo ra cùng một lượng điện. Mức giá điện rác được đề xuất nói trên cao gấp đôi so với điện mặt trời và địa nhiệt - tương ứng lần lượt là 0,08 USD và 0,095 USD mỗi kilowatt-giờ - nhưng vẫn được coi là không đủ để có lãi.

Hơn nữa, Indonesia còn chậm trễ trong việc phân loại chất hữu cơ khỏi các loại rác khác. Rác thải của nước này chứa độ ẩm đáng kể, làm giảm hiệu suất phát điện. Chính sách giá điện có khả năng sẽ giữ nguyên ngay cả khi lạm phát và chi phí lao động tăng cao.