Báo nợ giả, mất tiền thật

Tháng 1/2026, Công an TP Hà Nội thông tin về trường hợp ông M. (sinh năm 1955, trú tại Hà Nội) nhận được cuộc gọi của người tự xưng là nhân viên Điện lực. Người này thông báo ông chưa đóng tiền điện và yêu cầu tải ứng dụng “EVN” để thanh toán. Sau khi cài đặt theo hướng dẫn, ông M. bị chiếm đoạt 50 triệu đồng trong tài khoản ngân hàng.

Nhận ra bị lừa, ông M. xóa ứng dụng giả mạo nhưng không kiểm tra, làm sạch thiết bị dẫn tới việc điện thoại vẫn bị nhiễm mã độc, cho phép các đối tượng âm thầm chiếm quyền điều khiển, theo dõi thông tin và đánh cắp dữ liệu tài khoản ngân hàng. Khi đến ngân hàng để tất toán sổ tiết kiệm, ông M. được thông báo khoản tiền hơn 800 triệu đồng cũng đã bị rút khỏi tài khoản.

Đối tượng mạo danh nhân viên Điện lực qua Zalo, đề nghị khách hàng cung cấp hóa đơn để “đối chiếu” thông tin. Nguồn ảnh: Không gian mạng Quốc gia.

Trong một số trường hợp, sau khi đưa ra thông báo về khoản tiền điện chưa thanh toán, đối tượng có thể yêu cầu khách hàng kết bạn qua mạng xã hội, truy cập đường link, quét mã QR hoặc cài đặt ứng dụng với lý do “thanh toán tiền điện”, “cập nhật hợp đồng” hoặc “xác minh thông tin”,...

Trao đổi tại Hội nghị tập huấn, phổ biến Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Dữ liệu và Luật An ninh mạng do EVN tổ chức ngày 31/7/2026, Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó trưởng Phòng Tham mưu, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, cho rằng nguyên tắc cốt lõi đối với mỗi cá nhân trong môi trường số là chủ động tự bảo vệ, không tùy tiện chia sẻ thông tin và luôn xác minh trước mọi giao dịch tài chính. Với các cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu thanh toán, cung cấp thông tin hoặc cài ứng dụng, người dân cần kiểm tra danh tính người liên hệ và đối chiếu qua kênh chính thức của đơn vị cung cấp dịch vụ; không chuyển tiền, cung cấp mã OTP hoặc cài ứng dụng từ đường link chưa được kiểm chứng.

Kiểm tra qua các kênh chính thức

Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn hoặc thông báo trên mạng xã hội về việc chưa thanh toán tiền điện, khách hàng không nên gọi lại số điện thoại, truy cập đường link, quét mã QR hoặc làm theo hướng dẫn trong chính thông báo đó để xác minh.

Thay vào đó, khách hàng có thể chủ động kiểm tra thông tin qua ứng dụng EVN CSKH dùng chung toàn quốc hoặc từ ứng dụng chăm sóc khách hàng của các tổng công ty điện lực đang quản lý hợp đồng mua bán điện (EVNNPC CSKH, EVNHANOI, EVNCPC CSKH, CSKH EVNSPC, EVNHCMC). Sau khi đăng nhập, khách hàng chọn đúng mã khách hàng hoặc hợp đồng điện đã liên kết để kiểm tra kỳ hóa đơn, số tiền và tình trạng thanh toán. Các ứng dụng phải được tải trực tiếp từ Google Play hoặc App Store; khách hàng cần kiểm tra tên ứng dụng, đơn vị phát hành và không cài đặt qua đường link do người lạ gửi.

Khách hàng không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc thông tin cá nhân cho người lạ.

Khách hàng cũng có thể gọi tổng đài chăm sóc khách hàng EVN 1558 hoặc số tổng đài chăm sóc khách hàng của tổng công ty điện lực đang quản lý hợp đồng để xác minh. Lưu ý, đầu số 1558 phục vụ khách hàng sử dụng điện trên toàn quốc và chỉ cung cấp dịch vụ thoại.

Nếu đã truy cập đường link hoặc cài ứng dụng nghi giả mạo, khách hàng cần ngừng giao dịch ngân hàng trên thiết bị đó và liên hệ ngay với ngân hàng để bảo vệ tài khoản. Tin nhắn, số điện thoại, đường link và chứng từ giao dịch cần được lưu giữ để trình báo cơ quan công an. Sau đó, điện thoại cần được kiểm tra, làm sạch hoặc khôi phục cài đặt gốc. Mật khẩu, mã PIN và phương thức xác thực phải được thiết lập lại trên thiết bị an toàn.

Hiện nay, việc thanh toán hóa đơn tiền điện rất thuận tiện. EVN và các tổng công ty điện lực đã và đang tiếp tục mở rộng hợp tác với các ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán; trong đó khách hàng có thể đăng ký trích nợ tự động với ngân hàng liên kết, duy trì đủ số dư và kiểm tra kết quả thanh toán hằng tháng.