Là trung tâm công nghiệp phát triển nhanh, Thái Nguyên tập trung nhiều doanh nghiệp trong các khu, cụm công nghiệp, kéo theo nhu cầu điện gia tăng liên tục. Song song với đó, diện tích mái của nhà xưởng, trụ sở cơ quan, trường học và nhà dân khá lớn, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển điện mặt trời mái nhà.

Thực tế những năm gần đây ghi nhận bước tiến rõ rệt. Năm 2020, toàn tỉnh có 367 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 4,2MWp. Đến năm 2025, con số tăng lên 716 hệ thống, tổng công suất đạt gần 19,8 MWp. Riêng năm 2025, công suất lắp đặt mới đạt 15,56MWp, phản ánh tốc độ phát triển nhanh sau khi các vướng mắc về cơ chế được tháo gỡ.

Theo Công ty Điện lực Thái Nguyên, nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp sản xuất, nhà hàng, khách sạn đã chủ động đầu tư hệ thống điện mặt trời nhằm giảm chi phí điện năng. Áp lực chi phí đầu vào tăng cùng yêu cầu sản xuất xanh, giảm phát thải trở thành động lực thúc đẩy mạnh mẽ quá trình này.

Hiệu quả kinh tế đã được kiểm chứng. Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG đầu tư hệ thống điện mặt trời công suất lớn, trung bình mỗi tháng tiết kiệm trên 700 triệu đồng tiền điện. Việc sử dụng năng lượng sạch góp phần nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng chặt chẽ từ thị trường xuất khẩu.

Ở khu vực dân cư, nhiều hộ gia đình đã tận dụng mái nhà để tự sản, tự tiêu điện năng, qua đó giảm đáng kể chi phí sinh hoạt.

Gia đình anh Nguyễn Anh Vũ, phường Linh Sơn, trước đây chi trả khoảng 2 triệu đồng tiền điện/tháng. Sau khi đầu tư hệ thống điện mặt trời với kinh phí khoảng 100 triệu đồng, chi phí giảm tới 90%. Vào thời điểm nắng nóng, tiền điện chỉ còn khoảng 200.000 đồng/tháng. Mô hình này cho thấy hiệu quả rõ rệt và khả năng chủ động nguồn điện trong sinh hoạt.

Các cơ quan hành chính, trường học, cơ sở y tế cũng được khuyến khích triển khai điện mặt trời mái nhà nhằm giảm chi ngân sách và lan tỏa thông điệp sử dụng năng lượng sạch. Trên cơ sở tiềm năng và xu hướng thực tế, ngành điện xác định đây là một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững.

Mục tiêu đặt ra là phát triển mạnh điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản, tự tiêu, gắn với quản lý nhu cầu và điều chỉnh phụ tải. Đến năm 2030, khoảng 50% cơ quan sử dụng vốn ngân sách nhà nước sẽ lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà. Riêng năm 2026, tỉnh dự kiến phát triển thêm khoảng 39MWp.

Cùng với đó, các giải pháp công nghệ như hệ thống lưu trữ năng lượng, công tơ thông minh, quản lý phụ tải tiếp tục được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả vận hành. Công tác hoàn thiện cơ chế chính sách, tuyên truyền và hỗ trợ kỹ thuật được đẩy mạnh. 100% công tơ điện tử đo xa đã được lắp đặt, giúp người dùng theo dõi và điều chỉnh mức tiêu thụ điện hợp lý.

Ngành điện cũng tăng cường tư vấn, hỗ trợ khách hàng trong quá trình lắp đặt và vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà. Hoạt động này góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng tại từng cơ sở, từng hộ gia đình.

Thái Nguyên duy trì tốc độ tăng trưởng công nghiệp cao, nhu cầu điện dự báo tiếp tục gia tăng trong những năm tới. Khai thác hiệu quả tiềm năng điện mặt trời, gắn với các giải pháp tiết kiệm và sử dụng điện hợp lý, sẽ giữ vai trò then chốt trong bảo đảm an ninh năng lượng và hướng tới phát triển bền vững.

Với định hướng rõ ràng và sự tham gia của các cấp, các ngành, điện mặt trời đang từng bước trở thành một trụ cột trong chiến lược năng lượng xanh của địa phương.