Từ lớp học đến thói quen

Khi TP. Hồ Chí Minh bước vào cao điểm nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện tại các trường học cũng tăng theo rõ rệt. Quạt trần, quạt treo tường, máy lạnh, hệ thống chiếu sáng, thiết bị dạy học… đều phải hoạt động với tần suất nhiều hơn để bảo đảm môi trường học tập cho học sinh. Ghi nhận tại nhiều trường học trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh cho thấy, tiết kiệm điện không phải là việc làm mới, nhưng trong mùa nắng nóng, yêu cầu này được đặt ra rõ ràng và cụ thể hơn.

Thay vì chỉ dừng ở những khẩu hiệu quen thuộc như “ra khỏi phòng nhớ tắt điện” hay “tắt khi không sử dụng”, nhiều trường học trên địa bàn thành phố đang từng bước đưa việc tiết kiệm điện thành một thói quen tập thể. Đó có thể là việc tắt bớt đèn khi trời đủ sáng, kiểm tra quạt trước khi ra về, hay chủ động nhắc nhau không để thiết bị điện hoạt động khi lớp không có người. Những hành động tưởng chừng vụn vặt ấy lại đang góp phần tạo nên một nếp sống học đường gọn ghẽ và có trách nhiệm hơn.

Bạn Nguyễn Trường An, học sinh lớp 9 Trường THCS Nguyễn Văn Tố (phường Diên Hồng) cho biết, trường thường bật máy lạnh từ khoảng 8 giờ sáng và sử dụng đến khoảng 16 giờ chiều để bảo đảm việc học của học sinh không bị ảnh hưởng bởi nắng nóng. 

"Lúc đầu em nghĩ chuyện tiết kiệm điện là của thầy cô hoặc bác bảo vệ nhắc thôi. Nhưng sau này được cô giáo phân tích, em thấy nếu ai cũng quên một chút thì sẽ rất lãng phí. Bây giờ trước khi ra khỏi lớp, tụi em thường nhìn lại xem đã tắt hết quạt, đèn chưa. Có bạn quên là cả lớp nhắc nhau ngay", bạn An chia sẻ.

Không chỉ học sinh ở các lớp lớn mới ý thức được chuyện tiết kiệm điện, mà ngay cả những em nhỏ ở khối tiểu học cũng đã bắt đầu hình thành thói quen này từ những việc rất đơn giản trong trường học. Bạn Hà Khánh Linh, học sinh lớp 4 Trường Tiểu học Võ Trường Toản (phường DIên Hồng) cho biết, sau khi được nhà trường tuyên truyền, em hiểu rằng việc sử dụng điện hợp lý không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần hạn chế lãng phí tài nguyên.

Nếu như trước kia việc sử dụng điện chủ yếu nhằm đảm bảo sự thoải mái trong học tập, thì nay các em đã ý thức hơn trong việc tiết kiệm, coi đó là một hành động thiết thực góp phần bảo vệ môi trường. Thói quen này không chỉ được duy trì trong lớp học mà còn dần được các em mang về áp dụng trong gia đình, như chủ động nhắc nhở người thân tắt các thiết bị điện khi không cần thiết.

Với các em, tiết kiệm điện có thể chỉ là tắt quạt khi ra khỏi lớp, tắt bớt đèn khi trời đủ sáng hay nhắc bạn khóa công tắc trước giờ ra về. Dù còn nhỏ, nhưng từ những hành động tưởng chừng rất giản dị ấy, ý thức sử dụng điện hợp lý đang được nuôi dưỡng từng ngày, góp phần tạo nên nếp sống tiết kiệm. Khi học sinh không chỉ làm theo lời nhắc mà còn hiểu được ý nghĩa của việc mình làm, câu chuyện tiết kiệm điện mới thực sự có sức bền.

Thầy cô giữ nhịp cho nếp sống tiết kiệm

Dù vậy, để duy trì được thói quen ấy một cách ổn định, vai trò của giáo viên và nhà trường vẫn là yếu tố then chốt. Nếu học sinh là người trực tiếp thực hiện, thì thầy cô chính là người gieo ý thức, giữ nhịp và làm gương trong quá trình xây dựng văn hóa tiết kiệm điện ở trường học.

Trao đổi về vấn đề này, cô Phạm Thị Thanh Bình, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Tố (phường Diên Hồng) cho biết, nhà trường luôn xác định tiết kiệm điện là một phần trong công tác giáo dục nền nếp, ý thức trách nhiệm của học sinh. 

"Trường học là nơi hình thành thói quen cho các em từ rất sớm. Nếu các em biết tắt điện khi ra khỏi lớp, biết mở cửa sổ để tận dụng ánh sáng và gió trời, biết sử dụng máy lạnh, quạt điện hợp lý, thì đó không chỉ là chuyện giảm chi phí điện năng cho nhà trường, mà còn là cách giáo dục tinh thần tiết kiệm, biết quan tâm đến lợi ích chung", cô Bình nói.

Đại diện Ban giám hiệu Trường THCS Nguyễn Văn Tố cũng cho biết, để xây dựng văn hóa tiết kiệm điện, nhà trường không chỉ dừng ở việc tuyên truyền mà còn triển khai đồng bộ nhiều hoạt động cụ thể.

Theo đó, mỗi lớp đều được phân công nhóm trực điện chịu trách nhiệm kiểm tra quạt, đèn, máy lạnh vào cuối buổi học. Tại các phòng học và hành lang, nhà trường dán các bảng nhắc “Tắt điện khi không sử dụng” ở vị trí dễ nhìn để tăng tính nhắc nhớ.

Ngoài ra, trong các buổi sinh hoạt dưới cờ, nội dung tiết kiệm điện cũng được lồng ghép thông qua các tiểu phẩm, câu hỏi tương tác nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn về ý nghĩa của việc sử dụng điện hiệu quả. Một số lớp còn chủ động xây dựng “góc xanh” với cam kết tiết kiệm điện, ghi nhận số lần thực hiện tốt để khuyến khích tinh thần tập thể.

Ở góc độ người trực tiếp đứng lớp, cô Hồ Thị Như Thuỷ, giáo viên môn Ngữ văn tại Trường Tiểu học Võ Trường Toản (phường DIên Hồng) cho rằng, muốn tiết kiệm điện hiệu quả thì trước hết phải giúp học sinh hiểu được lý do của việc tiết kiệm, chứ không chỉ dừng ở mệnh lệnh hay quy định.

"Nếu chỉ nói các em tắt điện vì quy định của trường thì các em sẽ làm một cách đối phó. Nhưng khi giải thích cho các em hiểu điện là tài nguyên cần được sử dụng hợp lý, rằng mỗi hành động nhỏ đều góp phần giảm lãng phí, thì các em tiếp nhận khác hẳn. Nhiều em còn chủ động nhắc bạn tắt quạt, tắt đèn trước khi xuống sân học thể dục", cô Thuỷ chia sẻ.