Máy biến áp Việt khẳng định chỗ đứng trên thị trường

Tại Lễ công bố các sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam 2026 được tổ chức ngày 16/10/2026 do Bộ Công Thương chủ trì, hai sản phẩm máy biến áp 110kV và 220kV do Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh (EEMC) thiết kế, chế tạo được tôn vinh, khẳng định năng lực làm chủ công nghệ, nâng cao vị thế của thiết bị điện Việt Nam và mở rộng cơ hội cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Phó Tổng giám đốc EEMC Cao Xuân Khoa (hàng thứ hai, thứ bảy từ phải sang) đại diện doanh nghiệp nhận chứng nhận sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam năm 2026

Cả hai sản phẩm máy biến áp (MBA) của EEMC đều thuộc nhóm thiết bị công nghiệp kỹ thuật cao; đòi hỏi yêu cầu nghiêm ngặt về thiết kế, chế tạo, thử nghiệm, độ tin cậy vận hành và dịch vụ kỹ thuật sau bán hàng.

Các dòng máy biến áp lực 3 pha của EEMC có dải công suất đa dạng, đáp ứng các tiêu chuẩn IEC/TCVN hiện hành về thiết kế, cách điện, tổn thất và độ ồn. Sản phẩm được tối ưu thiết kế nhằm giảm tổn hao năng lượng, nâng cao hiệu suất và tiết kiệm chi phí vận hành; đồng thời có khả năng chịu đựng các trạng thái vận hành bất thường như quá tải, ngắn mạch, quá điện áp, cũng như hoạt động ổn định trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm và môi trường vận hành khắc nghiệt tại các trạm biến áp. Việc lựa chọn, kiểm soát chất lượng vật liệu được thực hiện nghiêm ngặt, bảo đảm độ tin cậy và tuổi thọ thiết bị. Cấu trúc sản phẩm cũng được thiết kế thuận tiện cho vận chuyển, lắp đặt và bảo dưỡng.

Một số sản phẩm máy biến áp 110kV và 220kV thương hiệu EEMC

Có mặt trên thị trường từ năm 1995, máy biến áp 110kV thực hiện chức năng biến đổi điện áp phục vụ truyền tải, phân phối điện năng; khách hàng chủ yếu là các doanh nghiệp điện lực, khu công nghiệp, khu đô thị và các dự án năng lượng. Sau hơn 30 năm phát triển, dòng sản phẩm này được khách hàng đánh giá cao về độ ổn định, khả năng vận hành ít sự cố, dịch vụ hậu mãi và đáp ứng tiến độ dự án. Doanh thu nội địa đạt 470,6 tỷ đồng năm 2024, tăng lên 738 tỷ đồng năm 2025.

Đáng chú ý, năm 2025 đánh dấu bước tiến mới khi EEMC xuất khẩu thành công máy biến áp 110kV đầu tiên sang Australia. Đây cũng là máy biến áp lực đầu tiên do Việt Nam chế tạo được xuất khẩu, cho thấy sản phẩm của EEMC đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn thử nghiệm khắt khe của thị trường quốc tế.

Máy biến áp 110kV (công suất 70MVA-132/33kV) của EEMC được đóng điện vận hành thành công ngày 19/12/2025 tại trạm Clements Gap BESS, Nam Australia

Trong khi đó, máy biến áp 220kV được EEMC đưa ra thị trường từ năm 2004 và hiện là một trong những dòng sản phẩm chủ lực của Tổng công ty. Sản phẩm được sử dụng tại các trạm biến áp 220kV trong hệ thống điện truyền tải và lưới điện khu vực, phục vụ nhu cầu truyền tải, phân phối điện của các đơn vị truyền tải điện, tổng công ty điện lực, nhà máy điện, khu công nghiệp và các dự án năng lượng quy mô lớn.

Năm 2025, sản phẩm này gặt hái mức tăng trưởng ấn tượng với mức doanh thu 1.183,9 tỷ đồng so với con số 817,4 tỷ đồng năm 2024.

Tính chung trong 2 năm liền kề trước thời điểm đăng ký xét chọn danh hiệu Thương hiệu Quốc gia Việt Nam năm 2026, doanh thu hai dòng máy biến áp 110kV và 220kV đạt khoảng 3.234,6 tỷ đồng, cho thấy hai dòng sản phẩm tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của EEMC, đồng thời phản ánh khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường và năng lực cạnh tranh của sản phẩm.

Làm chủ công nghệ, nâng cao tính tự chủ của ngành Điện

Năng lực của EEMC còn được thể hiện qua vị trí của các sản phẩm trong hệ thống điện quốc gia. Hiện khoảng 80% máy biến áp 220kV và 50% máy biến áp 110kV đang vận hành trên lưới điện Việt Nam là sản phẩm do Tổng công ty thiết kế, chế tạo.

Tính đến tháng 3/2026, EEMC đã chế tạo hơn 1.500 máy biến áp từ 110kV đến 500kV, cùng hàng chục nghìn máy biến áp phân phối có điện áp đến 35kV, cung cấp cho các tỉnh, thành phố trên cả nước. Đáng chú ý, phòng thí nghiệm 500kV của EEMC có diện tích 1.600 m², là phòng thử nghiệm duy nhất tại Việt Nam đáp ứng đầy đủ các hạng mục thử nghiệm xuất xưởng máy biến áp điện áp đến 500kV theo tiêu chuẩn IEC.

Các dòng máy biến áp từ 110kV, 220kV đến 500kV được hình thành và hoàn thiện qua các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia do EEMC chủ trì từ năm 1993 đến nay. Quá trình này giúp Tổng công ty từng bước làm chủ các khâu then chốt, từ thiết kế điện – từ, thiết kế cơ – cách điện đến công nghệ chế tạo và thử nghiệm máy biến áp truyền tải công suất lớn.

Lễ xuất xưởng và gắn biển công trình “Thiết kế, chế tạo máy biến áp 500kV - 3x300MVA” diễn ra ngày 16/12/2024

Nhờ đó, EEMC trở thành doanh nghiệp trong nước tiên phong và hiện là đơn vị duy nhất tại Việt Nam có đầy đủ năng lực thiết kế, chế tạo máy biến áp cao áp và siêu cao áp đến 500kV. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển ngành công nghiệp thiết bị điện trong nước, nâng cao khả năng tự chủ công nghệ và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Chủ trương của Đảng và Chính phủ hướng đến phát triển, nâng cao năng lực của doanh nghiệp nhà nước trong các ngành, lĩnh vực then chốt, trong đó xác định cơ khí chế tạo là ngành nền tảng, có vai trò quan trọng đối với năng lực sản xuất và tự chủ công nghệ của đất nước đặt ra yêu cầu đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ. Cùng với nhu cầu điện dự báo tăng trên 10%/năm, việc chủ động sản xuất thiết bị điện trong nước, nhất là máy biến áp công suất lớn ngày càng cấp thiết.

Trong bối cảnh đó, EVN xác định sản xuất thiết bị điện là một trong ba trụ cột phát triển chiến lược của Tập đoàn; giao nhiệm vụ cho EEMC tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển các thiết bị chính trên hệ thống điện, mở rộng danh mục sản phẩm và rút ngắn chu kỳ phát triển sản phẩm mới. Cùng với việc đáp ứng nhu cầu trong nước, Tổng công ty được định hướng tăng cường tiếp thị, mở rộng xuất khẩu, bảo đảm sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế và có sức cạnh tranh cao.

Việc hai dòng máy biến áp 110kV và 220kV được công nhận “Thương hiệu Quốc gia Việt Nam” năm 2026 vì vậy không chỉ ghi nhận những kết quả trong nghiên cứu, thiết kế và chế tạo của EEMC, mà còn cho thấy vai trò của doanh nghiệp trong phát triển công nghiệp thiết bị điện trong nước. Đây là cơ sở để tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng yêu cầu phát triển của hệ thống điện quốc gia.