Chúng tôi có mặt tại Trạm biến áp 500kV Lào Cai trong những ngày đầu năm mới. Trong căn phòng vận hành, các kỹ sư, công nhân không rời mắt khỏi màn hình lớn - nơi các thông số của trạm được cập nhật liên tục. Những chiếc máy điện thoại chuyên dụng có thể rung chuông bất cứ lúc nào để báo lệnh điều khiển từ Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia.

Kỹ sư Hoàng Văn Công - Phụ trách Trạm biến áp 500kV Lào Cai cho biết trước đây, với quy mô trạm biến áp như thế này, ngành điện phải bố trí gần 20 công nhân, kỹ sư nhưng nay nhờ lắp đặt hệ thống quản lý thông minh, chỉ cần 12 công nhân, kỹ sư, trong đó, mỗi ca trực chỉ có 2 người thực hiện toàn bộ các công việc từ vận hành, quản lý thiết bị đến kiểm tra hệ thống ngoài trời.

Công việc đòi hỏi an toàn tuyệt đối, không được phép xảy ra sai sót, vì vậy, công nhân, kỹ sư trực vận hành rất áp lực, tuy nhiên, ai cũng cảm thấy tự hào vì được công tác ở trạm biến áp - một trong những mắt xích quan trọng nhất của hệ thống truyền tải điện cả nước.

Sau ngày khánh thành, Trạm biến áp 500kV Lào Cai mới vận hành đến mức 60% so với công suất thiết kế. Hiện tại, nhiệm vụ chính là truyền tải nguồn điện mua từ nước bạn và một số thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Lào Cai về Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia.

Kỹ sư Hoàng Văn Công cho biết, với công suất hoạt động như vậy sẽ đảm bảo dự phòng cho tăng trưởng hạ tầng năng lượng giai đoạn tới. Bởi lẽ, với mức tăng trưởng kinh tế hai con số mà Chính phủ đặt ra, những năm tiếp theo, các khu công nghiệp, khu kinh tế trong khu vực sẽ phát triển mạnh đặt ra áp lực lớn cho hệ thống truyền tải điện. Khi đó, vai trò của Trạm biến áp 500kV Lào Cai sẽ ngày càng quan trọng.

Trạm biến áp 500kV Lào Cai được đầu tư xây dựng có quy mô lớn và các chỉ tiêu kỹ thuật cao. Trạm có công suất thiết kế 2x900 MVA và có dự phòng để lắp đặt máy biến áp (MBA) thứ ba khi cần thiết. Kết hợp với đó là đường dây trên không 220kV với các cấu hình 4 mạch và 2 mạch, dây dẫn ACSR500/64, nối từ trạm đến đường dây 220kV Bảo Thắng - Yên Bái, tổng chiều dài 18,16 km.

Một điểm đặc biệt của Trạm biến áp 500kV Lào Cai là ứng dụng công nghệ hiện đại và chuyển đổi số trong quản lý vận hành. Trạm được trang bị hệ thống AI giám sát thiết bị, camera nhiệt và các phần mềm quản lý vận hành mới nhất của ngành điện lực.

Những công nghệ này giúp rút ngắn thời gian kiểm tra thiết bị, phát hiện sớm các hư hỏng tiềm ẩn, nâng cao độ tin cậy trong vận hành và đảm bảo an toàn cho lực lượng lao động.

Hệ thống tự động hóa tại trạm cho phép giám sát và điều khiển từ xa, đồng thời cung cấp dữ liệu thời gian thực về tình trạng thiết bị. Đây là bước tiến quan trọng trong nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu hóa nguồn lực và giảm thiểu rủi ro.

Đằng sau sự vận hành ổn định của Trạm biến áp 500kV Lào Cai là đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân giàu kinh nghiệm, được đào tạo bài bản và liên tục nâng cao trình độ.

Theo quy định của ngành điện lực, để đảm nhiệm vai trò trực chính tại trạm biến áp 500kV, các kỹ sư phải trải qua quá trình tuyển chọn khắt khe. Họ chịu trách nhiệm giám sát, điều khiển và xử lý các thiết bị siêu cao áp, đảm bảo hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định.

Kỹ sư Trần Quốc Khánh, một trong những người trực chính tại Trạm biến áp 500kV Lào Cai, chia sẻ: “Công việc của chúng tôi đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Mỗi thao tác, mỗi quyết định đều phải được thực hiện thận trọng vì liên quan trực tiếp đến an toàn của hệ thống điện quốc gia. Trong mỗi ca trực, các kỹ sư phải kiểm tra thiết bị ngoài trời ít nhất một lần để kịp thời phát hiện hư hỏng hoặc khiếm khuyết”.

Ngoài ra, đội ngũ cán bộ tại Trạm biến áp 500kV Lào Cai không ngừng học hỏi và tiếp cận với các công nghệ mới. Cập nhật phần mềm quản lý vận hành hiện đại đòi hỏi họ phải nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng thích ứng với các thiết bị công nghệ cao.

Kỹ sư Hoàng Văn Công - Phụ trách Trạm biến áp 500kV Lào Cai nhấn mạnh: “Chúng tôi luôn đặt mục tiêu vận hành an toàn, ổn định hệ thống lên hàng đầu. Các kỹ sư tại đây không chỉ giỏi chuyên môn mà còn chủ động trong việc ứng dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả công việc…”.

Những tháng tới, khi bước vào mùa khô, điều kiện thời tiết ngày càng thất thường sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động của các nhà máy thủy điện, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn điện.

Trong bối cảnh đó, vai trò của Trạm biến áp 500kV Lào Cai sẽ trở nên đặc biệt quan trọng. Đội ngũ cán bộ, kỹ sư tại trạm vẫn luôn tập trung cao độ trong từng ca trực, sẵn sàng thực hiện mệnh lệnh từ Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia, đảm bảo vận hành an toàn, ổn định hệ thống điện. Những nỗ lực ấy không chỉ góp phần duy trì nguồn điện ổn định mà còn đảm bảo an ninh năng lượng.