Sắp có loại sơn tiết kiệm điện đầu tiên trên thế giới

24/03/2023 - 09:47 (GMT+7)

Tạp chí khoa học trực tuyến Mỹ Science Advances vừa qua đã đăng nghiên cứu của Trung tâm Công nghệ Khoa học Nano thuộc Đại học Central Florida (UCF) do giáo sư Debashis Chanda chủ trì, tạo ra loại sơn đầu tiên trên thế giới thân thiện với môi trường và có khả năng tiết kiệm điện. Thay vì màu dựa trên sắc tố, đòi hỏi các phân tử được tổng hợp nhân tạo, UCF đã phát triển một phương pháp mới thay thế để sản xuất sơn màu tự nhiên, vừa thân thiện lại có trọng lượng cực nhẹ.

Sản phẩm sơn plasmonic do UCF phát triển sử dụng sự sắp xếp cấu trúc ở cấp độ nano của các vật liệu không màu, gồm nhôm và oxit nhôm thay cho các sắc tố để tạo màu (pigment). Trong tự nhiên, sơn plasmonic thường thấy trên cánh của những con bướm kim loại, loài côn trùng này đã truyền cảm hứng cho nghiên cứu của UCF. Trong nghiên cứu, giáo sư Debashis Chanda đã lấy cảm hứng từ những con bướm để tạo ra chất thay thế nhiều màu, thân thiện với môi trường, có thể sản xuất ở quy mô lớn góp phần vào nỗ lực tiết kiệm năng lượng và giúp giảm sự nóng lên toàn cầu.

Theo bài báo được công bố, giáo sư Debashis Chanda và các cộng sự đã sáng tạo hơn, sử dụng sắp xếp cấu trúc nano của vật liệu không màu như nhôm và nhôm oxit thay vì chất màu. Trong khi thuốc nhuộm pigment điều khiển hấp thụ ánh sáng dựa trên đặc điểm điện tử của vật liệu màu, thì mỗi màu cần một phân tử mới, thuốc nhuộm kết cấu điều khiển cách ánh sáng phản chiếu, phân tán hoặc hấp thụ dựa trên sắp xếp hình học của cấu trúc nano.

Hấp thụ cấu trúc để tạo màu của sơn plasmonic lấy cảm hứng từ những cánh bướm của UCF. Nguồn: Phys.org

“Phạm vi màu sắc và sắc độ trong thế giới tự nhiên rất phong phú, từ những bông hoa đầy màu sắc, chim bướm đến những sinh vật dưới nước như cá và động vật thân mềm. Màu cấu trúc đóng vai trò là cơ chế tạo màu chính ở một số loài cực kỳ sống động, trong đó sự sắp xếp hình học của hai vật liệu không màu điển hình tạo ra tất cả các màu. Mặt khác, với sắc tố nhân tạo, các phân tử mới là cần thiết cho mọi màu hiện có. Hiểu được cơ chế này, sơn plasmonic do UCF phát triển thỏa mãn nhiều tiêu chí, trong đó có tiêu chí tiết kiệm điện và giúp giảm nóng lên toàn cầu”, giáo sư Debashis Chanda nói.

Các màu cấu trúc như vậy thân thiện với môi trường vì chúng chỉ sử dụng kim loại và oxit, không giống như các màu dựa trên bột màu hiện tại sử dụng các phân tử được tổng hợp nhân tạo. Các nhà nghiên cứu đã kết hợp các mảnh màu cấu trúc của chúng với một chất kết dính thương mại để tạo thành các loại sơn có màu sắc bền lâu. “Màu sắc thông thường nhạt dần vì sắc tố mất khả năng hấp thụ photon, nhưng sơn của UVF lại rất bền màu, không bị giới hạn bởi hiện tượng nói trên. Một khi sơn thứ gì đó bằng màu cấu trúc, nó sẽ tồn tại hàng thế kỷ”, bài báo nhấn mạnh.

Ngoài ra, do sơn plasmonic phản xạ toàn bộ quang phổ hồng ngoại, nên nó hấp thụ ít nhiệt hơn, dẫn đến bề mặt bên dưới mát hơn từ 25 đến 30 độ F so với khi được phủ bằng sơn thương mại tiêu chuẩn. Theo bài báo, hơn 10% tổng lượng điện ở Mỹ dùng cho điều hòa, chênh lệch nhiệt độ mà sơn plasmonic hứa hẹn đem lại sẽ giúp tiết kiệm điện đáng kể, đồng thời giảm lượng khí thải carbon dioxide, góp phần chống biến đổi khí hậu. Hơn nữa, sơn plasmon rất  nhẹ do có hệ số tiết diện/độ dày lớn. Độ dày của lớp sơn chỉ ở mức 150 nano mét, là loại sơn nhẹ nhất hành tinh. Để so sánh, sơn một chiếc máy bay Boeing 747, nếu dùng sơn plasmonic của UCF chỉ cần 3 pound (1,35 kg) nhưng dùng sơn thông thường phải mất 1.000 pounds (454 kg).

Theo giáo sư Chanda, bước tiếp theo của dự án là tiếp tục khám phá sâu hơn đặc điểm tiết kiệm điện của lớp sơn để cải thiện khả năng sinh lời nếu sản xuất đại trà. Trước mắt, tiếp tục nghiên cứu các khía cạnh mà các loại sơn thông thường khác không thể có như không độc hại, tác dụng làm mát, trọng lượng siêu nhẹ, và khả năng tiết kiệm năng lượng…


K.Nam (Theo UCF/PO- 3/2023) 24/03/2023 - 09:47 (GMT+7)
Share

174 người tham gia diễn tập phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại Tòa nhà EVN

174 người tham gia diễn tập phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại Tòa nhà EVN

Ngày 18/11, tại Hà Nội, đơn vị quản lý vận hành Tòa nhà Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tổ chức diễn tập phương án phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) năm 2026 với sự tham gia của 174 người đến từ các đơn vị làm việc trong tòa nhà và các nhà thầu dịch vụ.


EVN tập huấn ứng dụng AI trong thiết kế khóa học cho giảng viên nội bộ

EVN tập huấn ứng dụng AI trong thiết kế khóa học cho giảng viên nội bộ

Ngày 18/11, tại Khánh Hòa, Tập đoàn Điện lực Việt Nam tổ chức tập huấn cho hơn 30 giảng viên nội bộ về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế đào tạo hiệu quả. Đây là hoạt động diễn ra trong khuôn khổ chương trình Lễ vinh danh giảng viên nội bộ giỏi EVN năm 2026.


Điện gió Công Hải 1 – giai đoạn 2 thuộc EVNGENCO2 đã hoà lưới điện quốc gia

Điện gió Công Hải 1 – giai đoạn 2 thuộc EVNGENCO2 đã hoà lưới điện quốc gia

Lúc 18h15 ngày 15/11/2026, Nhà máy Điện gió Công Hải 1 giai đoạn 2 tại xã Công Hải, tỉnh Khánh Hòa, đã chính thức hòa lưới điện quốc gia. Nhà máy có công suất 25 MW, do Tổng công ty Phát điện 2 (EVNGENCO2) làm chủ đầu tư.


EVN vinh danh 34 giảng viên nội bộ giỏi năm 2026

EVN vinh danh 34 giảng viên nội bộ giỏi năm 2026

Chiều 18/11, tại Khánh Hòa, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Công đoàn Điện lực Việt Nam tổ chức Lễ vinh danh 34 giảng viên nội bộ giỏi EVN năm 2026. Chương trình diễn ra nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, nhằm ghi nhận những cán bộ, người lao động EVN tiêu biểu trong công tác giảng dạy, truyền nghề và hướng dẫn đồng nghiệp.


Tổng kết và trao giải cuộc thi “Hiểu đồng nghiệp - Hiểu EVN” năm 2026

Tổng kết và trao giải cuộc thi “Hiểu đồng nghiệp - Hiểu EVN” năm 2026

Chiều 18/11, tại Khánh Hòa, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Công đoàn Điện lực Việt Nam tổ chức lễ tổng kết và trao giải cuộc thi “Hiểu đồng nghiệp - Hiểu EVN” năm 2026. Qua ba vòng thi, cán bộ, công nhân viên EVN có dịp hiểu thêm về công việc, vai trò và trách nhiệm của từng vị trí, từng đơn vị, qua đó thêm sẻ chia với đồng nghiệp và củng cố tinh thần đoàn kết trong toàn Tập đoàn.