Liệt sĩ Nguyễn Cảnh Dần - người thợ điện kiên cường

Liệt sĩ Nguyễn Cảnh Dần sinh ngày 10/5/1939 tại xã Hòa Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình nông dân nghèo. Sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Điện, anh về công tác tại Nhà máy điện Vinh, đảm nhiệm công việc công nhân vận hành lò. Tuổi đời còn rất trẻ, nhưng ở anh đã sớm bộc lộ tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy với công việc và lòng nhiệt huyết của một người thợ điện trong thời chiến.

Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Nhà máy điện Vinh trở thành một trong những mục tiêu đánh phá ác liệt. Trong hoàn cảnh đó, Nguyễn Cảnh Dần luôn là người đi đầu, thường xuyên động viên đồng nghiệp giữ vững tinh thần, quyết tâm vận hành lò an toàn, bảo đảm dòng điện phục vụ sản xuất và chiến đấu. Anh lấy khẩu hiệu của Nhà máy điện Vinh: “Địch đánh ta phục hồi, địch lại đánh ta lại phục hồi, bám trụ kiên cường, thề quyết tử cho dòng điện quyết sinh” làm phương châm hành động.

Cán bộ công đoàn Nhà máy đến hiện trường, nơi anh chị em công nhân lao động vất vả khắc phục hậu quả sau những trận bom Mỹ đánh phá Nhà máy điện Vinh (tháng 7/1965). Ảnh tư liệu

Trưa ngày 4/6/1965, khi máy bay Mỹ ném bom đánh phá Nhà máy điện Vinh, nhiều thiết bị bị hư hỏng nghiêm trọng. Đến đầu giờ chiều, máy bay địch bất ngờ quay lại tiếp tục đánh phá dữ dội. Trong lúc kiểm tra tình trạng vận hành của lò hơi, Nguyễn Cảnh Dần đã anh dũng hy sinh ngay tại chân cầu thang lò số 1, khi vừa tròn 26 tuổi. Cùng ngày, 7 cán bộ, công nhân khác của Nhà máy điện Vinh cũng ngã xuống khi đang làm nhiệm vụ.

Nguyễn Cảnh Dần ra đi khi con trai đầu mới lên 3, con gái út mới hơn 3 tháng tuổi. Với các con ông, hình ảnh người cha chủ yếu được dựng lại từ lời kể của mẹ và đồng nghiệp cũ. Dù không còn một tấm ảnh nào của cha, các con ông vẫn lớn lên trong niềm tự hào về sự hy sinh ấy. Sau này, cả hai người con của liệt sĩ Nguyễn Cảnh Dần đều tiếp nối cha công tác trong ngành Điện, xem tấm gương của ông là động lực để sống, làm việc và cống hiến. “Anh em chúng tôi luôn nỗ lực hoàn thành tốt công việc được giao, hi vọng sẽ tiếp tục thực hiện ước mơ vì “một dòng điện không bao giờ tắt” vẫn còn dang dở của bố Dần”, anh Nguyễn Cảnh Minh chia sẻ.

Liệt sỹ Lê Thị Thông và người con của Nhà máy Điện Việt Trì

Liệt sĩ Lê Thị Thông sinh ngày 7/7/1935, quê tại huyện Ý Yên, tỉnh Nam Hà. Chị là Tổ trưởng sản xuất, đồng thời là đội viên Đội tự vệ Nhà máy điện Việt Trì. Chồng chị, anh Võ Thanh Lần, cũng là công nhân của Nhà máy, vốn là bộ đội miền Nam tập kết ra Bắc rồi chuyển ngành về công tác trong ngành Điện.

Hai vợ chồng cùng làm việc tại Nhà máy điện Việt Trì, xây dựng một mái ấm giản dị bên con gái nhỏ. Năm 1962, anh Lần tái ngũ, trở lại chiến trường B. Lúc ấy, bé Hoa mới 14 tháng tuổi… Năm 1968, anh Lần đã anh dũng hy sinh trên chính mảnh đất Bến Tre, quê hương anh.

Ở lại miền Bắc, chị Lê Thị Thông một mình nuôi con, đồng thời tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ tại Nhà máy điện Việt Trì. Sáng 15/8/1972, chị Thông nhận trực thay một đồng nghiệp. Khi không quân Mỹ ném bom trúng Nhà máy điện Việt Trì, chị đang làm nhiệm vụ tại khu vực băng tải than. Trận bom làm một phần nhà máy sụp đổ, chị đã anh dũng hy sinh tại vị trí công tác.

Trong cuốn Lịch sử Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đã ghi: “Tiêu biểu cho đội ngũ công nhân Thành phố là tập thể công nhân Nhà máy điện Việt Trì, vừa kiên quyết đánh trả hàng chục đợt đánh phá điên cuồng của máy bay Mỹ, vừa dũng cảm bảo vệ dòng điện, thực hiện lời thề “Tim có thể ngừng đập nhưng dòng điện không thể tắt”. Trong những gương mặt ngời sáng đó có chị Lê Thị Thông, đội viên đội tự vệ Nhà máy điện đã anh dũng hy sinh trong khi đang làm nhiệm vụ.”

Chị Võ Thị Hoa - con gái của liệt sỹ Lê Thị Thông bên những người thân trong gia đình. Ảnh tư liệu

Khi chị hy sinh, con gái chị - bé Hoa mới 11 tuổi và trở thành trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ.

Trước tình cảnh đó, Phó giám đốc Nguyễn Bích Thủy đã báo cáo với Đảng ủy, Công đoàn nhà máy xin nhận Hoa làm con nuôi. Bé Hoa lớn lên trong tình yêu thương, đùm bọc của bà Thủy và cả Nhà máy.

Sau này, chị Hoa theo học nghề cơ điện rồi tiếp nối cha mẹ công tác trong ngành Điện. Câu chuyện của gia đình liệt sĩ Lê Thị Thông không chỉ ghi dấu sự hy sinh của hai người thợ điện trong chiến tranh, mà còn cho thấy nghĩa tình đồng nghiệp và trách nhiệm của tập thể Nhà máy điện Việt Trì đối với con em những người đã ngã xuống.

Một câu chuyện đã nối dài câu chuyện hy sinh bằng một mạch nguồn khác: sự tiếp nối, lòng biết ơn và nghĩa tình của nhiều thế hệ người lao động ngành Điện.