Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và tiền mã hóa đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhu cầu về năng lượng và cơ sở hạ tầng dữ liệu đang trở thành thách thức lớn đối với các nền kinh tế hiện đại.

Mới đây, Hiệp hội Đăng kiểm Hoa Kỳ (American Bureau of Shipping, viết tắt ABS) đã công bố một nghiên cứu mang tính đột phá, đề xuất việc triển khai các trung tâm dữ liệu trên mặt nước, sử dụng năng lượng hạt nhân. Nghiên cứu không chỉ mở ra một hướng đi mới cho ngành công nghiệp công nghệ thông tin, mà còn cho thấy tiềm năng lớn của điện hạt nhân thế hệ mới trong việc hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng bền vững.

Ông Christopher Wiernicki, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành ABS cho biết việc di chuyển các trung tâm dữ liệu ra nước ngoài và cung cấp năng lượng hạt nhân trên tàu có thể giảm thiểu một số rủi ro nhất định. Ảnh: ABS

Giao điểm giữa AI và điện hạt nhân

ABS là một trong những tổ chức đăng kiểm hàng hải hàng đầu của Hoa Kỳ, có bề dày lịch sử trong việc xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật cho ngành hàng hải và năng lượng. Nghiên cứu mới nhất của tổ chức này tập trung vào việc thiết kế trung tâm dữ liệu nổi tích hợp các lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (Small Modular Reactors, SMRs), nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng về hạ tầng điện toán hiệu suất cao.

Theo báo cáo, các trung tâm dữ liệu nổi sử dụng năng lượng hạt nhân "có vẻ là một lựa chọn lý tưởng" cho thế hệ trung tâm dữ liệu tiếp theo. Các trung tâm này sẽ được xây dựng trên sà lan chuyên dụng, triển khai tại các cửa sông lớn hoặc vùng ven biển. Vị trí này không chỉ thuận tiện cho việc kết nối với các hạ tầng mạng toàn cầu mà còn cho phép tận dụng nguồn nước làm hệ thống tản nhiệt tự nhiên cho cả máy chủ và lò phản ứng.

Ông Christopher Wiernicki, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành ABS, khẳng định đây là "cơ hội mang tính chiến lược để cung cấp năng lượng cho tương lai của nhân loại". Theo ông, sự kết hợp giữa công nghệ hạt nhân mới và năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một hướng đi đầy triển vọng để giải quyết đồng thời ba vấn đề gồm đảm bảo an ninh năng lượng, tăng hiệu suất tính toán và giảm áp lực lên lưới điện hiện hữu.

Giải pháp cho bài toán năng lượng của trung tâm dữ liệu

Trong bối cảnh hiện nay, các trung tâm dữ liệu tiêu tốn lượng điện năng khổng lồ, đặc biệt là khi các ứng dụng AI cần ngày càng nhiều năng lực xử lý. Theo thống kê, riêng các trung tâm dữ liệu đã chiếm hơn 2% tổng lượng điện tiêu thụ toàn cầu. Ở nhiều quốc gia, tình trạng này đang tạo áp lực lớn lên lưới điện quốc gia, đồng thời khiến quá trình mở rộng hạ tầng dữ liệu gặp không ít rào cản.

Việc đưa trung tâm dữ liệu ra ngoài khơi, tích hợp lò phản ứng hạt nhân nhỏ ngay trên sà lan không chỉ giúp giảm gánh nặng cho lưới điện trong đất liền mà còn mang lại một nguồn năng lượng sạch, liên tục và ổn định. Điểm đặc biệt của SMRs là có thể thiết kế dạng module dễ triển khai, chi phí xây dựng và vận hành thấp hơn so với các nhà máy điện hạt nhân truyền thống.

Ngoài ra, nhờ vị trí ngoài khơi, trung tâm dữ liệu nổi có điều kiện tản nhiệt hiệu quả hơn so với những cơ sở đặt trên đất liền. Việc sử dụng nguồn nước tự nhiên giúp giảm đáng kể chi phí làm mát và tăng tuổi thọ cho thiết bị. Điều này góp phần nâng cao hiệu suất tổng thể và giảm thiểu tác động môi trường.

Lợi thế kỹ thuật và cấu trúc

Nghiên cứu của ABS đi sâu vào các yếu tố thiết kế cần lưu ý khi xây dựng trung tâm dữ liệu nổi chạy bằng năng lượng hạt nhân. Trong đó có các yếu tố kỹ thuật như phân bổ trọng lượng giữa máy chủ và lò phản ứng, giải pháp kết cấu chịu lực, quy trình quản lý nhiệt và năng lượng, cùng các yêu cầu an toàn vận hành trên môi trường biển.

Báo cáo không chỉ là bản thuyết minh kỹ thuật, mà còn là nền tảng định hướng cho các quy chuẩn tương lai. Theo ABS, kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ tổ chức này và toàn ngành xây dựng những bộ quy tắc kỹ thuật chuyên biệt, phù hợp với yêu cầu phát triển và vận hành loại hình trung tâm dữ liệu mới. Đây là bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa các hệ thống năng lượng hạt nhân nổi, vốn đang ngày càng được quan tâm trong xu thế giảm phát thải toàn cầu.

Năm ngoái, ABS cũng đã công bố bộ quy chuẩn toàn diện đầu tiên dành cho nhà máy điện hạt nhân nổi. Điều này thể hiện rõ định hướng của tổ chức trong việc hỗ trợ ngành năng lượng triển khai các giải pháp sáng tạo nhằm giảm phát thải khí nhà kính và đảm bảo an ninh năng lượng toàn cầu.

Ý nghĩa với ngành điện hạt nhân toàn cầu

Trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng và đặt mục tiêu trung hòa carbon, điện hạt nhân đang dần trở lại như một trong những lựa chọn chiến lược. Việc kết hợp điện hạt nhân với các ngành công nghệ cao như AI, dữ liệu lớn và điện toán đám mây cho thấy mức độ linh hoạt và tiềm năng ứng dụng rộng rãi của công nghệ hạt nhân thế hệ mới.

Lò phản ứng mô-đun nhỏ được đánh giá là giải pháp tối ưu trong giai đoạn hiện nay. Nhờ thiết kế nhỏ gọn, an toàn cao, thời gian xây dựng ngắn và khả năng vận hành độc lập, SMRs có thể dễ dàng triển khai ở các khu vực xa xôi, vùng ven biển hoặc trên biển. Khi được tích hợp trong trung tâm dữ liệu nổi, các lò phản ứng này không chỉ cung cấp năng lượng cho hoạt động tính toán mà còn góp phần định hình một mô hình điện hạt nhân mới, linh hoạt và thân thiện với môi trường hơn.

Ông Christopher Wiernicki từng nhấn mạnh rằng công nghệ hạt nhân mới có thể trở thành bước ngoặt cho ngành hàng hải và năng lượng, đặc biệt nếu có sự kết hợp giữa khu vực công và tư nhân trong việc huy động vốn và triển khai dự án. Sự xuất hiện của các trung tâm dữ liệu nổi chạy bằng năng lượng hạt nhân là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng đó.

Hạ tầng số không phát thải

Trong tương lai, khi các quốc gia đồng loạt áp dụng các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường và phát thải carbon, mô hình trung tâm dữ liệu nổi dùng năng lượng hạt nhân có thể trở thành lựa chọn chiến lược. Không chỉ đáp ứng nhu cầu về tính toán hiệu suất cao, trung tâm này còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của các doanh nghiệp công nghệ và chính phủ.

Bằng cách tận dụng hạ tầng biển, mô hình trung tâm dữ liệu nổi giúp giảm áp lực sử dụng đất trong đô thị, đồng thời mở ra cơ hội phát triển hạ tầng số một cách linh hoạt và mở rộng nhanh chóng. Với sự hỗ trợ từ các tổ chức kỹ thuật như ABS và sự đồng hành của các nhà phát triển công nghệ, viễn cảnh về một mạng lưới trung tâm dữ liệu toàn cầu sạch, bền vững và hiệu quả hơn đang dần trở thành hiện thực.

Link gốc