Hội thảo có sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty trong lĩnh vực năng lượng, tổ chức tài chính, ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công Thương phát biểu khai mạc hội thảo

Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp, xây dựng, thương mại và nhiều lĩnh vực khác còn rất lớn. Tuy nhiên, nguồn vốn và khả năng tiếp cận tài chính vẫn là một trong những điểm nghẽn chính đối với doanh nghiệp.

Theo dự thảo, Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được định hướng là công cụ tài chính kết nối nguồn lực của Nhà nước, khu vực tư nhân, các tổ chức tài chính và đối tác phát triển. Quỹ cũng có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong kiểm toán năng lượng, chuẩn bị dự án, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ.

Tại hội thảo, ông Trần Viết Nguyên – Phó Ban Kinh doanh và Mua bán điện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), chia sẻ kinh nghiệm triển khai các dự án đầu tư tiết kiệm năng lượng theo mô hình công ty dịch vụ năng lượng (ESCO).

Ông Trần Viết Nguyên - Phó Ban Kinh doanh và Mua bán điện EVN chia sẻ về kinh nghiệm triển khai mô hình ESCO

Theo ông Trần Viết Nguyên, các dự án ESCO có thể được triển khai thông qua hợp đồng bảo đảm mức tiết kiệm hoặc hợp đồng chia sẻ phần năng lượng tiết kiệm được. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn như thiếu hành lang pháp lý, nguồn lực tài chính hạn chế, rủi ro thu hồi vốn, hoạt động truyền thông chưa hiệu quả và thiếu đội ngũ chuyên gia, giải pháp hỗ trợ kỹ thuật.

Từ thực tiễn này, EVN kiến nghị sớm hình thành Quỹ tài chính thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; chuẩn hóa quy trình đo lường, xác minh kết quả tiết kiệm năng lượng; xây dựng cơ chế thẩm định độc lập và công bố danh sách các ESCO đủ năng lực. Đồng thời, cần có hướng dẫn hạch toán đối với các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước và phát huy vai trò của Hiệp hội ESCO Việt Nam.

Đề xuất mô hình quỹ đa công cụ, minh bạch

Đại diện Nhóm nghiên cứu, ông Phạm Phan Dũng cho biết, qua nghiên cứu kinh nghiệm tại 10 quốc gia, các quỹ thúc đẩy tiết kiệm năng lượng được chia thành 5 nhóm mô hình, gồm: tài chính trực tiếp; tài trợ không hoàn lại; trung gian tài chính và chia sẻ rủi ro; chính sách dựa trên nghĩa vụ thị trường; mô hình kết hợp.

Theo Nhóm nghiên cứu, quỹ tại Việt Nam cần được xác định là công cụ tài chính chính sách có vai trò xúc tác thị trường, không thay thế các kênh tài chính thương mại. Quỹ nên được thiết kế theo hướng kết hợp linh hoạt nhiều công cụ hỗ trợ, gắn với hệ thống tài chính – ngân hàng hiện có và các chính sách về chuyển dịch năng lượng, tăng trưởng xanh, phát triển thị trường các-bon và mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Hội thảo là cơ sở quan trọng để Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện mô hình Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Mô hình quản trị quỹ cần bảo đảm tính chuyên nghiệp, minh bạch, có cơ chế giám sát hiệu quả và phân định rõ chức năng quản lý nhà nước về năng lượng với chức năng quản lý, điều hành quỹ.

Các ý kiến tại hội thảo sẽ được Bộ Công Thương nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện mô hình Quỹ, hướng tới xây dựng một công cụ tài chính khả thi, minh bạch và bền vững, góp phần thúc đẩy đầu tư tiết kiệm năng lượng trên quy mô lớn.