Những nguy cơ khi sạc
Theo TS. Ngô Phi Thường, giảng viên Khoa Điện – Điện tử, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng (TP. Hồ Chí Minh), mức độ an toàn trong quá trình sạc phụ thuộc đồng thời vào nhiều yếu tố. Sự cố có thể xuất phát từ nguồn điện, tình trạng pin, bộ sạc hoặc điều kiện sử dụng.
Ở phía nguồn điện, ổ cắm lỏng, tiếp xúc kém, dây dẫn không đủ khả năng chịu tải, ổ chia quá tải hoặc sử dụng nhiều đầu nối trung gian có thể gây phát nhiệt tại ổ cắm, phích cắm và dây dẫn. Tình trạng này có thể xảy ra ngay cả khi pin và bộ sạc vẫn hoạt động bình thường.
Đối với pin và thiết bị, cần lưu ý tình trạng pin phồng, biến dạng, từng bị rơi hoặc va đập mạnh. Pin đã qua sửa chữa, thay cell không đúng kỹ thuật cũng có nguy cơ xảy ra sự cố cao hơn pin còn nguyên trạng.
Bộ sạc cần phù hợp với pin và thiết bị về điện áp, dòng điện sạc tối đa, công suất và giao thức sạc theo yêu cầu của nhà sản xuất. Khi cần thay thế pin, bộ sạc hoặc dây sạc, người sử dụng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, thông số và chất lượng rõ ràng.
“Không nên hiểu đơn giản là đầu cắm vừa hoặc cắm được vào thiết bị là bộ sạc đã sử dụng được”, TS. Ngô Phi Thường lưu ý.
Trong quá trình sạc, pin và bộ sạc đều có thể sinh nhiệt. Việc vừa sạc vừa sử dụng thiết bị có thể làm nhiệt độ của thiết bị và pin tăng thêm. Đối với sạc nhanh, chỉ nên sử dụng khi thiết bị, pin, bộ sạc và dây sạc được thiết kế tương thích với chế độ này.

TS. Ngô Phi Thường (bên trái) hướng dẫn sạc thiết bị điện an toàn. Nguồn: NVCC
Chọn vị trí sạc an toàn
Theo TS. Ngô Phi Thường, người sử dụng nên sạc thiết bị ở nơi khô ráo, thông thoáng, dễ quan sát, tránh nguồn nhiệt, nước và ánh nắng trực tiếp. Bộ sạc và thiết bị cần có điều kiện tản nhiệt phù hợp, không bị che kín trong quá trình sạc.
Chuyên gia khuyến cáo không sạc thiết bị trên giường, nệm, ghế sofa; không đặt thiết bị đang sạc dưới chăn, gối, quần áo, giấy và các vật liệu dễ cháy. Các bề mặt mềm vừa cản trở quá trình tản nhiệt, vừa có thể làm tăng nguy cơ cháy lan nếu pin hoặc bộ sạc xảy ra sự cố. Tốt nhất nên đặt thiết bị trên bề mặt chắc chắn, ổn định và khó bắt cháy.
Bên cạnh điều kiện tản nhiệt, vị trí sạc cần bảo đảm không cản trở việc thoát nạn khi xảy ra sự cố. Không nên bố trí thiết bị đang sạc tại cửa ra vào, cầu thang, hành lang hoặc những vị trí có thể chắn lối thoát. Điều này càng cần được chú ý đối với xe đạp điện, xe máy điện và các bộ pin dung lượng lớn. Năng lượng tích trữ và công suất sạc càng lớn thì càng phải quan tâm đến vị trí, điều kiện sạc; đồng thời tuân thủ yêu cầu của nhà sản xuất về môi trường và vị trí lắp đặt.
Nhận biết một số dấu hiệu bất thường trong quá trình sạc
| Nhóm thiết bị |
Dấu hiệu cần lưu ý |
| Pin và thiết bị |
- Pin phồng, biến dạng, nứt, rò rỉ;
- Pin hoặc thiết bị nóng bất thường, có mùi lạ, đổi màu, phát ra tiếng xì, tiếng kêu khác thường hoặc khói.
- Thời gian sạc dài hoặc ngắn bất thường, pin hao nhanh hơn trước có thể là dấu hiệu pin đã suy giảm chất lượng hoặc cần kiểm tra.
|
| Bộ sạc và dây sạc |
- Bộ sạc nóng bất thường, vỏ biến dạng hoặc đổi màu;
- Dây nứt, hở, gãy gần đầu nối;
- Đầu cắm lỏng hoặc quá trình sạc thường xuyên chập chờn.
|
| Ổ cắm và phích cắm |
- Nóng bất thường, lỏng, cháy sém, có mùi khét, phát tiếng lẹt xẹt hoặc hiện tượng phóng điện.
|
Cần làm gì khi phát hiện bất thường?
- Dừng sạc ngay nếu pin, thiết bị, bộ sạc, phích cắm hoặc ổ cắm có dấu hiệu bất thường.
- Ngắt nguồn điện nếu có thể thực hiện an toàn.
- Không cố cắm sạc để kiểm tra hoặc “thử lại”.
- Không sử dụng pin bị phồng, biến dạng, rò rỉ hoặc hư hỏng do va đập.
- Không tự ý tháo, chọc thủng hoặc ép pin trở lại hình dạng ban đầu.
- Đưa pin và thiết bị đến cơ sở kỹ thuật có chuyên môn để kiểm tra, xử lý hoặc thay thế.
|
Diệu Thảo
24/09/2026 - 17:10 (GMT+7)
Share