Các đại biểu tham gia nghi lễ khởi công dự án

Tham dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định; Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường; GS.TS. Lê Anh Tuấn - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội; đại diện các cục, vụ thuộc Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ và các sở, ngành của thành phố Hà Nội.

Về phía Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị có Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV EVN Đặng Hoàng An; Phó Tổng giám đốc EVN, Chủ tịch HĐQT EEMC Nguyễn Đình Phước; Phó Chủ tịch HĐQT EEMC Nguyễn Trọng Tiếu; Bí thư Đảng ủy, Tổng giám đốc EEMC Nguyễn Vũ Cường; đại diện các ban, đơn vị thuộc Tập đoàn.

Các đại biểu tham dự Lễ khởi công dự án khoa học công nghệ cấp quốc gia

Hướng tới làm chủ công nghệ

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Vũ Cường - Bí thư Đảng ủy, Tổng giám đốc EEMC cho biết, Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh đã trải qua chặng đường hơn 55 năm xây dựng và phát triển, từng bước hình thành năng lực thiết kế, chế tạo máy biến áp truyền tải có công suất lớn nhất trên hệ thống điện quốc gia, điện áp đến 500 kV, công suất đến 900 MVA.

Dự án “Nghiên cứu, thiết kế, công nghệ chế tạo cuộn kháng bù ngang điện áp 500 kV” là bước phát triển tiếp theo trong lộ trình làm chủ thiết bị siêu cao áp của EEMC. Dự án được Bộ Khoa học và công nghệ giao EEMC chủ trì, phối hợp nghiên cứu với Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, với tổng kinh phí 82,49 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 22,25 tỷ đồng. Mục tiêu là làm chủ công nghệ và chế tạo một cuộn kháng bù ngang 500 kV, công suất 120 MVAr, với các thông số đạt tiêu chuẩn IEC 60076.

Trong hệ thống điện, cuộn kháng bù ngang là thiết bị hấp thụ công suất phản kháng dư do điện dung phân bố của đường dây dài sinh ra, đặc biệt khi đường dây siêu cao áp vận hành thấp tải. Trên lưới 500 kV, thiết bị này góp phần hạn chế tăng điện áp, hỗ trợ ổn định điện áp hệ thống và giảm tổn thất, nâng cao hiệu quả truyền tải điện năng. Đây là chức năng trực tiếp gắn liền với việc bảo đảm vận hành an toàn, tin cậy của hệ thống điện quốc gia.

Hiện cuộn kháng bù ngang 500 kV sử dụng trên lưới điện trong nước vẫn phải nhập khẩu 100%. Việc phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung nước ngoài làm gia tăng rủi ro trong quá trình đầu tư, khai thác, vận hành thiết bị trên hệ thống điện quốc gia. Trong bối cảnh lưới điện 500 kV tiếp tục mở rộng và yêu cầu tiến độ các dự án truyền tải ngày càng cao, hình thành năng lực thiết kế, chế tạo và thử nghiệm trong nước là yêu cầu mang tính chiến lược.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, giai đoạn 2021–2030 dự kiến xây dựng mới khoảng 12.944 km đường dây và 102.900 MVA trạm biến áp 500 kV. Sự phát triển nhanh của các tuyến truyền tải dài và nguồn năng lượng tái tạo làm tăng nhu cầu bù công suất phản kháng, kiểm soát điện áp, qua đó tạo nhu cầu ngày càng lớn đối với kháng bù ngang 500 kV.

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng giám đốc EEMC Nguyễn Vũ Cường cho biết, việc triển khai dự án không chỉ hướng tới việc tạo ra một sản phẩm khoa học mới, mà còn có ý nghĩa chiến lược trong việc hình thành năng lực thiết kế, chế tạo và thử nghiệm kháng điện 500 kV trong nước. Khi làm chủ công nghệ, Tổng công ty có thể góp phần: giảm chi phí nhập khẩu và tổng mức đầu tư các dự án lắp đặt kháng điện 500 kV; chủ động nguồn thiết bị thay thế, tăng cường an ninh năng lượng; nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam; tạo thêm việc làm, nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ kỹ sư, công nhân; đồng thời khẳng định năng lực tự chủ của Việt Nam trong lĩnh vực kỹ thuật điện siêu cao áp.

Đối với Tổng công ty, đây cũng là một bước đi cụ thể để hiện thực hóa định hướng phát triển theo mô hình “Doanh nghiệp số – sản xuất xanh – thiết bị điện hàng đầu khu vực”, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ; Nghị quyết 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng giám đốc EEMC Nguyễn Vũ Cường phát biểu khai mạc

Sản phẩm “Make in Việt Nam” phục vụ yêu cầu phát triển của ngành Điện

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá rất cao những thành quả và nỗ lực vượt bậc của Tổng công ty Thiết bị Điện Đông Anh từ các nhiệm vụ nghiên cứu nền tảng như máy biến áp 110 kV năm 1993, 220 kV năm 2003 đến tổ máy biến áp 500 kV năm 2010. Đặc biệt vào tháng 12 năm 2025 vừa qua, sản phẩm máy biến áp 500 kV 900 MVA với công suất gần gấp đôi của năm 2010 đã được đóng điện thành công trên lưới điện quốc gia. Đây là minh chứng vững chắc cho năng lực nghiên cứu chế tạo của doanh nghiệp. Tổng công ty Thiết bị Điện Đông Anh đã từng bước làm chủ các dải công nghệ cao.

Dự án “Nghiên cứu, thiết kế, công nghệ chế tạo cuộn kháng bù ngang điện áp 500 kV” xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của hệ thống điện quốc gia, định hình rõ vai trò trung tâm của doanh nghiệp và hướng tới tự chủ công nghệ lõi.

Thứ trưởng yêu cầu EEMC, Đại học Bách khoa Hà Nội cùng nhóm nghiên cứu tuân thủ nghiêm ngặt tiến độ và chất lượng cam kết; coi yêu cầu làm chủ công nghệ lõi, độ tin cậy vận hành và tính cạnh tranh thương mại là thước đo cao nhất. Đồng thời, chú trọng phát triển đội ngũ kỹ sư, chuyên gia trẻ, chuyển giao tri thức và tích lũy kinh nghiệm trong quá trình thực hiện.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ  Lê Xuân Định phát biểu chỉ đạo

Phát biểu tại Lễ khởi công, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, sự kiện lễ khởi công dự án  là kết quả của phối hợp ba nhà “Nhà khoa học, Nhà sản xuất và Nhà nước” trong “nghiên cứu, thí nghiệm và chuyển giao” theo tinh thần của Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Đồng thời bày tỏ niềm tin, sự kết hợp giữa năng lực sản xuất của Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh và kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học sẽ mang lại thành công cho dự án.

Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu mở rộng nhanh nguồn điện, lưới truyền tải và năng lực điều hành, đáp ứng nhu cầu gia tăng từ sản xuất. Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, việc hình thành năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm, bảo đảm chất lượng, hỗ trợ vận hành và tiếp tục phát triển các thế hệ sản phẩm mới là yêu cầu mang tính chiến lược trong đảm bảo an ninh năng lượng.

Cuộn kháng bù ngang điện áp 500 kV là thiết bị có yêu cầu kỹ thuật và độ tin cậy rất cao, là kết quả phối hợp giữa nghiên cứu cơ bản, kỹ thuật ứng dụng và sản xuất công nghiệp; hiện nay vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào các sản phẩm nhập khẩu. Bí thư Thành ủy Hà Nội bày tỏ tin tưởng, chúng ta sẽ có những sản phẩm “Make in Việt Nam” phục vụ yêu cầu phát triển của ngành Điện.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đề nghị tăng cường sự phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong suốt quá trình chế tạo, thử nghiệm và đánh giá, kiểm định chất lượng sản phẩm; bảo đảm mỗi sản phẩm được tạo ra đáp ứng nghiêm các tiêu chuẩn, quy chuẩn, yêu cầu về an toàn, chất lượng và độ tin cậy.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng phát biểu chỉ đạo

Cùng đó, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và các đơn vị liên quan trao đổi sớm về yêu cầu vận hành, điều kiện thử nghiệm và cách đánh giá sản phẩm, kết nối sản xuất với nhu cầu của thị trường. Đồng thời, đề nghị UBND thành phố chỉ đạo Sở Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan hỗ trợ EEMC trong quá trình thực hiện dự án, kịp thời xem xét, giải quyết những khó khăn thuộc thẩm quyền.

Thay mặt EEMC, Phó Tổng giám đốc EVN, Chủ tịch HĐQT EEMC Nguyễn Đình Phước tiếp thu các ý kiến chỉ đạo và cam kết tập trung nguồn lực, tổ chức triển khai dự án một cách khoa học, bài bản, bảo đảm chất lượng, tiến độ, hiệu quả và an toàn, hướng tới sản xuất công nghiệp và thương mại hóa sản phẩm sau khi hoàn thành.

Đồng chí Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty EEMC phát biểu đáp từ

Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, EEMC tiếp tục tập trung nghiên cứu, hợp tác quốc tế, triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ để chế tạo thành công một số thiết bị điện trong nước chưa sản xuất được. Tổng công ty đặt mục tiêu đạt doanh thu trên 5.000 tỷ đồng, với tỷ trọng xuất khẩu đạt 10–20%; định hướng mở rộng xuất khẩu tại Úc, Philippines, Lào, Trung Đông và Mỹ thông qua kênh bán hàng phù hợp với đặc thù từng thị trường.

Các đại biểu tham quan dây chuyền sản xuất tại Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh