Tham gia tọa đàm có đại diện Sở Công Thương TP.HCM, Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh, lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC), Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), chuyên gia trong các lĩnh vực về kinh tế - xã hội, quy hoạch và quản lý đô thị, pháp luật, cùng nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên địa bàn thành phố.

Báo Pháp Luật TP.HCM tổ chức Tọa đàm 'Pháp lý về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả', sáng 20/5/2026. Nguồn ảnh: PLO

Tiết kiệm điện: Việc “phải làm”

Theo Nhà báo Nguyễn Thái Bình - Phó Tổng biên tập Báo Pháp Luật TP.HCM, có lẽ chưa bao giờ vấn đề tiết kiệm điện, sử dụng năng lượng hiệu quả lại trở nên cấp thiết như hiện nay. Tuy nhiên, việc thực hành tiết kiệm điện vẫn còn rất nhiều điều đáng suy ngẫm, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thực sự quan tâm đến quản trị năng lượng; và không ít người vẫn nghĩ rằng tiết kiệm điện là việc “nên làm” chứ chưa phải là “phải làm”. 

Gần đây, Chính phủ, Quốc hội và các bộ ngành đã liên tiếp ban hành nhiều quy định mới liên quan đến sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Điều đó cho thấy tư duy quản lý đã thay đổi. Nếu trước đây, tiết kiệm điện chủ yếu mang tính vận động, khuyến khích thì nay đã dần chuyển sang yêu cầu có trách nhiệm, có chỉ tiêu, có giám sát và từng bước gắn với chế tài thực thi; điển hình là văn bản hợp nhất số 38/VBHN-VPQH ngày 13/3/2026 của Văn phòng Quốc hội về Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. 

“Điều này phản ánh một thực tế rằng nguồn điện không phải là tài nguyên vô hạn. Muốn phát triển kinh tế nhanh, bền vững, muốn hướng tới tăng trưởng xanh, đáp ứng các cam kết giảm phát thải thì Việt Nam buộc phải thay đổi cách sử dụng năng lượng” - Nhà báo Nguyễn Thái Bình nhấn mạnh. Ông cũng cho rằng để tiết kiệm điện thực sự phát huy sức mạnh trong mục tiêu phát triển bền vững, cần sự chung tay của toàn xã hội. Cụ thể, doanh nghiệp cần xem tiết kiệm năng lượng là một phần trong chiến lược quản trị, chứ không phải giải pháp tình thế; các cơ quan chức năng cần đi đầu trong thực hành tiết kiệm điện; người dân cần thay đổi thói quen tiêu dùng năng lượng.

Các đơn vị của EVN thường xuyên tổ chức tuyên truyền tiết kiệm điện tại trường học

Còn nhiều dư địa để tiếp tục hoàn thiện

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Tổng giám đốc EVN Ngô Sơn Hải chia sẻ, trong những năm gần đây, nhu cầu sử dụng điện của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng ở mức cao. Riêng trong 4 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt khoảng 106,9 tỉ kWh, tăng khoảng 8% so với cùng kỳ; điện thương phẩm toàn EVN đạt gần 95 tỉ kWh, tăng hơn 8%. Đặc biệt, tại nhiều khu vực, nhất là miền Bắc và các trung tâm đô thị, công nghiệp lớn, phụ tải tăng cao trong các đợt nắng nóng.

Phó Tổng giám đốc EVN Ngô Sơn Hải phát biểu tại tọa đàm. Nguồn ảnh: PLO

Trong bối cảnh hiện nay, bên cạnh nhiệm vụ tăng cường nguồn cung cấp điện, EVN xác định tiết kiệm điện và quản lý nhu cầu phụ tải là một nhiệm vụ quan trọng trong việc đảm bảo cung ứng đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội và đời sống.

Trong thời gian qua, EVN đã phối hợp với các Bộ ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: thúc đẩy chương trình điều chỉnh phụ tải điện (DR), hỗ trợ tư vấn giải pháp cho các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm sử dụng điện hiệu quả, ứng dụng công nghệ số trong quản lý phụ tải, khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu. Đồng thời tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả.

“Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai, chúng tôi cũng nhận thấy vẫn còn nhiều dư địa cần tiếp tục hoàn thiện, đặc biệt trong việc nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, ngành Điện và người sử dụng điện; làm rõ được trách nhiệm của các bên trong việc triển khai thực hiện công tác tiết kiệm điện; đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế giám sát, dữ liệu và các công cụ quản lý sử dụng năng lượng hiệu quả” – lãnh đạo EVN nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Phó Tổng giám đốc EVN Ngô Sơn Hải cũng kỳ vọng tiết kiệm điện không chỉ là câu chuyện tiết kiệm tài chính trước mắt, mà là vấn đề lâu dài nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển bền vững; đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phổ biến pháp luật và giám sát tuân thủ pháp luật về tiết kiệm điện – hai nội dung mà thời gian qua có thể chưa được tập trung đúng mức.

“Bên cạnh việc tuyên truyền, cần làm sao để tiết kiệm điện trở thành thói quen, ý thức tự giác, và xa hơn nữa là xây dựng thành một nét văn hóa tiết kiệm điện. Sự thay đổi mang tính bản chất này sẽ mang lại giá trị rất lớn.” – Phó Tổng giám đốc EVN Ngô Sơn Hải khẳng định.

Tại tọa đàm, đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và ngành Điện đã trao đổi những vấn đề thực tiễn trong triển khai pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Đồng thời, chia sẻ các mô hình, giải pháp hiệu quả cũng như đề xuất các cơ chế phù hợp để nâng cao hiệu quả thực thi trong thời gian tới.

Thông qua sự trao đổi của các diễn giả đã tạo ra không gian đối thoại thực chất, nơi các cơ quan quản lý lắng nghe khó khăn từ doanh nghiệp; doanh nghiệp hiểu rõ hơn trách nhiệm pháp lý; người dân tiếp cận được các quy định mới; còn các chuyên gia, luật sư, nhà quản lý, ngành Điện cùng đề xuất các giải pháp khả thi cho vấn đề đang đặt ra.