Báo cáo của Manpower cho thấy, cơn "khát" nhân sự kỹ sư điện trên toàn cầu. Trong ảnh: Lực lượng xung kích của Công ty Điện lực Ninh Bình đang thi công trên công trường. Ảnh: Phương Thảo

Báo cáo phân tích tương lai việc làm của lực lượng kỹ thuật toàn cầu của ManpowerGroup tập trung vào các xu hướng đang tái định hình ngành và làm gia tăng khoảng trống nhân lực.

Báo cáo xoay quanh ba câu hỏi then chốt: Những thách thức lớn nhất mà đội ngũ kỹ sư đang đối mặt là gì; khoảng trống kỹ năng và nhân lực đang mở rộng ở đâu; doanh nghiệp làm thế nào để tiếp cận và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao?

Kỹ sư thời AI

AI đang tái định hình vai trò của kỹ sư thông qua tự động hóa các tác vụ lặp lại, như phác thảo, phân tích dữ liệu hay công việc hành chính. Đồng thời, AI làm nổi bật hơn bao giờ hết giá trị của năng lực con người - khả năng đánh giá, tư duy hệ thống và hợp tác.

Khoảng trống kỹ năng: 29% doanh nghiệp ngành kỹ thuật cho biết, đội ngũ hiện tại thiếu kỹ năng ứng dụng AI hiệu quả.

Mai một kỹ năng cốt lõi: 76% kỹ sư và kiến trúc sư bày tỏ lo ngại việc phụ thuộc quá mức vào AI sẽ làm suy giảm các kỹ năng nền tảng.

Cơ hội tạo giá trị mới: Ba năng lực được dự báo hưởng lợi nhiều nhất từ AI trong 12 tháng tới là giải quyết vấn đề (80%), sáng tạo (80%) và đào tạo (78%).

Phát triển nhân lực hàng không và quốc phòng

Ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng đang mở rộng nhanh chóng do bất ổn địa chính trị gia tăng, kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực kỹ thuật trên toàn chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, việc tuyển dụng và giữ chân nhân sự ngày càng phức tạp hơn bởi các yêu cầu về an ninh và kiểm duyệt ngày càng khắt khe.

Thiếu hụt nhân sự nghiêm trọng: Phần lớn các doanh nghiệp gặp khó khăn khi tuyển kỹ sư (76%) và thợ lành nghề (56%).

Làn sóng nghỉ hưu: Tại châu Âu, tỉ lệ chuyên gia sẽ nghỉ hưu trong 5-10 năm tới đang ở mức báo động. Tại vùng Hauts-de-France - nơi tập trung các khu công nghiệp lớn, sẽ có hơn 43% kỹ thuật viên, 36% kỹ sư và lãnh đạo cấp cao nghỉ hưu trước năm 2030.

Tỉ lệ rời bỏ cao: 42% lao động ngành sản xuất dự định chuyển việc trong vòng 6 tháng tới.

Cơn khát kỹ sư điện

Tốc độ phát triển của công nghệ và quá trình điện khí hóa đang đẩy mạnh nhu cầu kỹ sư điện. Doanh nghiệp đang cạnh tranh để tìm các kỹ sư thiết kế, phát triển, và bảo trì hệ thống điện cho các dự án hiện đại hoá hạ tầng, năng lượng tái tạo và chuyển đổi số.

Áp lực cung - cầu:

Tăng mạnh cầu năng lượng: Nhu cầu điện toàn cầu dự kiến tăng trung bình hơn 3,5% mỗi năm đến năm 2030. Năng lượng tái tạo, khí tự nhiên và hạt nhân đang được tăng cường để sản xuất điện bắt kịp nhu cầu sử dụng.

Trung tâm dữ liệu phát triển: Mức tiêu thụ năng lượng của các trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể tăng gấp đôi tính đến năm 2030 (tập trung tại Mỹ và châu Âu).

Thiếu hụt kỹ sư điện: Tại Mỹ, 1/3 trong hơn 400.000 vị trí kỹ sư mới mỗi năm không thể tuyển được người. Tại Anh, nguy cơ 1 triệu vị trí sẽ không có người đảm nhiệm vì 20% kỹ sư sẽ nghỉ hưu tính tới năm 2030. Nhật Bản dự báo sẽ thiếu hụt nhân lực cho 700.000 vị trí.