Trong bối cảnh quỹ đất hạn chế và nhu cầu chuyển dịch năng lượng ngày càng cấp bách, Singapore đang đẩy mạnh các giải pháp năng lượng tái tạo phi truyền thống. Theo The Straits Times, trang trại điện mặt trời nổi tại hồ chứa Lower Seletar sẽ là một trong những dự án lớn nhất của quốc đảo, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển điện mặt trời đến năm 2030.

Dự án quy mô lớn trong chiến lược năng lượng xanh

Theo thông tin do Cơ quan quản lý nước quốc gia Singapore (PUB) công bố ngày 23/12, trang trại điện mặt trời nổi tại hồ chứa Lower Seletar sẽ chiếm khoảng 36% diện tích mặt nước của hồ, tương đương khoảng 115 ha. Dự án dự kiến khởi công vào năm 2027 và hoàn thành sau đó hai năm.

Khi đi vào vận hành, cơ sở này sẽ có công suất tối thiểu 130 megawatt-peak (MWp), tương đương khoảng 6,5% mục tiêu tổng công suất điện mặt trời 2 gigawatt-peak mà Singapore đặt ra cho năm 2030. Đây được xem là bước đi quan trọng trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu năng lượng quốc gia.

Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng việc phát triển điện mặt trời nổi giúp Singapore tránh phải giải phóng thêm đất liền - một nguồn lực vốn rất khan hiếm - đồng thời nâng cao hiệu quả phát điện nhờ môi trường nước giúp làm mát các tấm quang điện.

Bài toán sinh thái và những điều chỉnh thiết kế

Tuy nhiên, Lower Seletar không chỉ là một hồ chứa nước đơn thuần. Khu vực này được xác định là hành lang sinh thái quan trọng, kết nối Khu bảo tồn thiên nhiên Central Catchment với các sinh cảnh ven biển phía bắc như Simpang-Khatib Bongsu và đảo Coney.

Do đó, dự án đã phải trải qua quá trình đánh giá tác động môi trường chi tiết do công ty tư vấn EnviroSolutions & Consulting thực hiện. Kết quả khảo sát từ tháng 8/2023 đến tháng 5/2024 ghi nhận 218 loài động vật trong khu vực, trong đó có 19 loài được đánh giá là có giá trị bảo tồn đáng kể.

Đáng chú ý, hai loài chim nước đang bị đe dọa nghiêm trọng ở cấp độ quốc gia - chim lặn nhỏ (little grebe) và ngỗng lùn bông (cotton pygmy goose) - được ghi nhận sử dụng mặt nước hồ cho hoạt động cất và hạ cánh. Ngoài ra, nhiều loài chim săn mồi và dơi ăn côn trùng cũng kiếm ăn trên không gian mặt nước này.

Trên cơ sở đó, báo cáo khuyến nghị bố trí các tấm pin cách bờ hồ ít nhất 70 m, riêng khu vực góc tây nam cần vùng đệm sinh thái lên tới 150 m. Cách sắp xếp mới cũng tránh các khu vực nhạy cảm và những vùng chim sử dụng với tần suất cao.

Cân bằng giữa phát triển và bảo tồn

Ông Leong Kwok Peng, Chủ tịch Hội Thiên nhiên Singapore (Nature Society Singapore), cho rằng các vùng đệm được đề xuất là bước đi tích cực nhằm bảo đảm không gian kiếm ăn cho chim và động vật hoang dã dọc bờ hồ. Ông cũng đề xuất thiết kế mép các tấm pin để có thể làm điểm đậu cho các loài chim như diệc hay cò lửa, qua đó biến hạ tầng năng lượng thành một phần hỗ trợ hệ sinh thái.

Theo đánh giá môi trường, dự án chỉ làm nhiệt độ nước tăng khoảng 0,2 độ C vào năm 2060 so với kịch bản không có trang trại điện mặt trời, và tác động tổng thể đến chất lượng nước được xem là không đáng kể. Các biện pháp bổ sung như lắp đặt rào chắn tiếng ồn tạm thời hay điều chỉnh tiến độ thi công nếu phát hiện suy giảm chất lượng nước cũng đã được đưa vào kế hoạch.

Khi hoàn thành, trang trại điện mặt trời sẽ không ảnh hưởng đến khu vực thể thao và giải trí dưới nước tại Công viên Hồ chứa Lower Seletar - nơi các hoạt động như chèo thuyền buồm, kayak và đua thuyền rồng đã được cho phép từ năm 2004.

Công chúng hiện có thể đóng góp ý kiến về báo cáo đánh giá tác động môi trường trên website của PUB đến ngày 19/1, trước khi dự án được trình Chính phủ Singapore phê duyệt lần cuối. Dự án Lower Seletar, vì vậy, không chỉ là phép thử về công nghệ năng lượng sạch, mà còn là thước đo năng lực quản trị phát triển bền vững trong một đô thị có mật độ cao như Singapore.