Có những công việc, nếu chỉ nhìn qua, ta sẽ nghĩ chúng đơn giản như việc “trực ca, theo dõi thiết  bị”. Nhưng khi đứng trước một trạm biến áp 500kV – nơi những đường dây cao thế vắt ngang bầu trời  cùng âm thanh rền nhẹ đặc trưng của dòng điện, ta mới hiểu rằng ở đó không chỉ có máy móc khô khan.  Ở đó, có những con người đang âm thầm dùng nhịp đập trái tim để giữ cho mạch máu năng lượng của  quốc gia luôn thông suốt.  

Tôi gặp em – Nguyễn Thị Bích Phượng, công nhân vận hành trạm 500kV Hiệp Hòa vào một buổi chiều hè nắng gắt. Khoảnh khắc ấy để lại trong tôi ấn tượng sâu đậm. Không chỉ vì em là bóng hồng hiếm hoi giữa môi trường kỹ thuật khắc nghiệt, cũng không chỉ vì những giọt mồ hôi lăn dài trên gò má khi em thao tác dưới cái nóng gần 40 độ, mà còn bởi nụ cười trong trẻo – một nụ cười đủ sức làm dịu đi cái oi nồng của thời tiết và áp lực công việc.  

Một ca trực của Phượng “không có ngày nào giống ngày nào”. Khái niệm “bình thường” ở đây rất mong manh. Mỗi con số hiển thị, mỗi tín hiệu nhấp nháy đều mang thông điệp: hoặc là sự ổn định, hoặc là mầm mống của một rủi ro. Khi thành phố chìm vào giấc ngủ, trạm vẫn sáng đèn, dòng điện vẫn chảy liên tục, không một khoảnh khắc ngơi nghỉ.

Trong không gian ấy, em lặng lẽ kiểm tra, lắng nghe từng rung động nhỏ nhất. Em tâm sự rằng,  khi đã gắn bó đủ lâu, em có thể “nghe” được sự khác thường, như cách người ta nhận ra nốt nhạc lạc  điệu trong bản nhạc quen thuộc. Đó không chỉ là kỹ năng, đó là sự tận tâm biến công việc thành phản  xạ tự nhiên từ tận đáy lòng. 

Hỏi về gia đình, em khẽ cười, ánh mắt thoáng chút suy tư. Con em còn nhỏ, rất cần mẹ ở bên.  Những đêm trực, con đã quen dần với việc mẹ vắng nhà. Đôi lúc em chạnh lòng khi lỡ hẹn với những  hoạt động ở trường của con. Nhưng rồi em tự trấn an: “Công việc của chúng em là vậy. Chỉ cần hệ thống ổn định, mọi nhà sáng đèn là em yên tâm rồi.”  

Phía sau mỗi ca trực không chỉ là trách nhiệm với đơn vị, mà còn là những khoảng trống thầm  lặng trong đời sống người mẹ. Điều khiến tôi xúc động chính là cách em chấp nhận sự hy sinh ấy một  cách bình thản – như thể việc giữ gìn ánh sáng cho hàng triệu gia đình đã trở thành một phần sứ mệnh  của chính cuộc đời em.

Công việc có thể áp lực, nhưng nụ cười thì không bao giờ tắt

Sự thấu hiểu của em không chỉ dừng lại trong phạm vi trạm. Đó là sự thấu hiểu về một dòng  chảy xuyên suốt: từ nhà máy, qua hệ thống truyền tải, đến tận mỗi nếp nhà. Phía sau mỗi thao tác của  em là sự phối hợp nhịp nhàng với điều độ hệ thống, với những đội sửa chữa trực chiến và những đơn  vị phân phối đang chờ dòng điện ổn định. 

Điều quý giá nhất tôi nhận ra ở Phượng – và những người thợ điện – chính là sự THẤU HIỂU. Một giá trị không nằm trong quy trình văn bản, nhưng lại là chất keo kết dính cả hệ thống. Khi người ta hiểu nhau, những yêu cầu trở nên linh hoạt, những phối hợp bớt đi va chạm, và dòng điện cứ thế vận hành trơn tru như một lẽ tự nhiên.  

Những con người lặng lẽ như em, với nụ cười rạng rỡ bất chấp nắng gắt hay áp lực trực đêm, chính là những người đang bền bỉ giữ cho điều lớn lao mang tên “An ninh năng lượng” luôn tỏa sáng vượt thời gian.