Với chúng ta, hình ảnh những người thợ điện đu mình trên cao, làm việc trong điều  kiện thời tiết khắc nghiệt, có lẽ đã quá quen thuộc. Nhưng có một nơi “mưa không  đến mặt, nắng không đến đầu” nhưng sự khắc nghiệt lại âm thầm và dữ dội hơn thế.  Đó là khi tôi lần đầu được chứng kiến những người đồng nghiệp thi công dưới hầm  sâu, tại công trình Thủy điện Hòa Bình mở rộng.  

Tháng 8/2025  

Hôm đó, đội công tác của Công ty TNHH MTV Thí nghiệm điện miền Bắc lắp đặt  thiết bị thử nghiệm trạm Gis 500kV, tổng trọng tải 20 tấn. Nắng tháng tám gay gắt,  bỏng rát. Lưng áo các đồng nghiệp ướt đẫm mồ hôi, tôi nghĩ: “Chắc đây là phần vất  vả nhất.” Nhưng các kỹ sư chia sẻ: “Nắng thế này là tốt, công việc suôn sẻ. Chứ bây  giờ mà mưa là mệt lắm”.  

Thế mà mưa thật luôn. Cơn mưa không hẹn trước, đúng lúc công tác lắp đặt thiết bị  xong, chuẩn bị đưa vào thử nghiệm. Trời đang nắng gắt mà mưa lộp bộp rơi, như  trêu đùa. Không ai bảo ai, tất cả đều vội vã căng bạt che chắn thiết bị, xong xuôi mới  trú mưa. Hơi nóng từ mặt đất xông lên cùng với nước mưa, tạo thành khối không khí  ngột ngạt, chêch lệch thân nhiệt đột ngột rất dễ nhiễm cảm. Nhưng chẳng ai bận tâm,  tất cả đều sốt ruột nhìn lên trời cao, mong mưa nhanh tạnh. Mưa, là ngừng thi công  để đảm bảo an toàn, chấp nhận tiến độ chậm lại. Lúc ấy tôi mới biết, nắng nóng 40  độ vẫn còn… dễ chịu hơn phải chờ đợi trong vô vọng, phải ngồi chơi nhìn kim đồng  hồ trôi đi từng phút giây quý giá. 

Che mưa cho thiết bị trước, tìm chỗ trú cho mình sau

Trong lúc đội thí nghiệm trạm Gis kiên nhẫn ngồi chờ mưa, tôi theo chân tổ thí  nghiệm Hóa xuống hầm thủy điện. Ngay lập tức, mọi thứ thay đổi. Không có nắng,  không có mưa, nhưng cũng chẳng có gió.  

Ánh sáng dưới hầm thủy điện

Từ cao trình 16,91m, nơi đặt trạm GIS xuống tâm tổ máy ở mức 3,83m lối đi càng  lúc càng nhỏ lại. Không gian hẹp, trần thấp, mùi sơn, mùi keo, ẩm ướt, nhiều bụi.  Mỗi bước đi phải thật cẩn thận, quan sát kỹ, tránh vấp dây, vấp cột, tránh giẫm vào  đinh, va vào gồ, tránh những vật liệu ngổn ngang của các đơn vị khác đang thi công.  Ánh đèn trong hầm sáng nhấp nhoáng.

Dưới hầm sâu, những người thợ điện đang âm thầm làm việc. Tôi gắng hít thở, từng  hơi thở nông qua lớp khẩu trang dày. Bình tĩnh, khẩn trương, len lỏi cùng anh em kỹ  sư di chuyển qua những lối đi hẹp. Tôi liên tưởng đến địa đạo Củ Chi, nơi những  khoang máy và hành lang đan xen, những người lính áo cam, bảo hộ gọn gàng, giắt  quanh lưng những thiết bị, dụng cụ tối cần thiết, tập trung cao độ làm nhiệm vụ.  

Thời gian trong hầm như chậm lại. Tai tôi bắt đầu ong ong do không quen với áp  suất dưới hầm. Mọi người làm việc trong yên lặng, họ trao đổi với nhau bằng ngôn  ngữ ký hiệu để hạn chế tiếng động. Thi thoảng tôi kéo khẩu trang, tranh thủ hít một  hơi sâu thật sâu cho đỡ ngột, bất chấp mùi dầu máy đặc quánh. Các đồng nghiệp vẫn  đang tập trung tối đa trong từng thao tác. Đôi tay lấm lem, ánh mắt chăm chú, vầng  trán lấp lánh mồ hôi. Họ cẩn thận đo đạc, kiểm tra, ghi nhận tỉ mỉ từng thông số kỹ  thuật. Tất cả đều phải chính xác, kịp thời. Ai cũng tranh thủ từng phút giây, làm việc  như quên bẵng cả thời gian, không gian xung quanh. So với điều kiện thời tiết mưa  nắng bên ngoài, môi trường làm việc dưới hầm sâu là cuộc chiến âm thầm đối với  thể lực và tâm trí của người thợ. 

Tôi không nhớ nổi mình đã ở trong hầm bao lâu. Khi lên khỏi hầm, ánh sáng mặt  trời chan hòa khiến tôi mừng rỡ. Cảnh đẹp ngoài công trường cũng tưng bừng hớn  hở theo tôi. Mưa tạnh. Nắng lên. Cầu vồng ngũ sắc.

Tổ thí nghiệm Cao áp đã dỡ bạt che mưa, hong khô thiết bị và khẩn trương thử  nghiệm tại trạm Gis 500kV. Tiếng máy ro ro, tiếng nổ lách tách trên cao, sự hồi hộp  có phần căng thẳng của toàn đội khiến tôi có cảm giác không ai trong trạm dám cử  động mạnh. Chỉ đến khi quy trình thí nghiệm hoàn tất. Tiếng vận hành thiết bị ngừng  bặt. Nét mặt của tổ trưởng Ngô Thành bừng sáng niềm vui. Không ai reo lên thành  lời, nhưng tôi biết, toàn đội đã vỡ òa, hòa chung trong một niềm hạnh phúc lớn. 

NPCETC đã góp phần đưa công trình thủy điện Hòa Bình mở rộng về đích ”An toàn – Chất lượng – Tiến độ”

Đêm tối dần dần buông xuống. Đèn sáng như sao sa trên thành phố ven sông. Đội  công tác thí nghiệm công trình thủy điện Hòa Bình vẫn chưa nghỉ. Nếu tối hôm  trước, đội lắp đặt thiết bị thử nghiệm đến 03h sáng, thì tối hôm nay, đội thử nghiệm  lại thức xuyên đêm để theo dõi vận hành không tải rotor tổ máy số 1. NPCETC đang  quyết liệt tiến gần đến mục tiêu hòa lưới điện thành công vào đúng ngày 19/8. 

Bên cạnh các đồng nghiệp EVN, các đơn vị bạn cũng đang dốc toàn sức lực, đưa dự  án về đích ”An toàn – Chất lượng – Tiến độ”.  

Giữa công trường thủy điện Hòa Bình, tôi thầm gửi đi lời chúc từ trái tim, đến tất cả  những người đồng nghiệp: “ Dù vị trí thi công ngoài trời hay trong hầm, ban ngày  hay ban đêm, vất vả, khó khăn, áp lực nào rồi cũng lùi xa. Nhưng dấu ấn tự hào của  tất cả đồng nghiệp sẽ mãi khắc ghi trên công trình vĩ đại này, trở thành ký ức vẻ vang  trên hành trình xây dựng, giữ gìn, phát triển dòng điện thiêng liêng của Tổ quốc”.