Khi màn đêm buông xuống, Thành phố Hồ Chí Minh lại khoác lên mình tấm áo rực rỡ của hàng triệu ánh đèn. Đằng sau vẻ hoa lệ và dòng chảy năng lượng không ngừng nghỉ ấy là những “nhịp đập” thầm lặng từ Trung tâm Điều độ Hệ thống điện TP. Hồ Chí Minh. Nơi đây, các kỹ sư SCADA/DMS cùng với đội ngũ Điều độ viên phân phối đang ngày đêm dõi theo từng tín hiệu, giữ cho “trái tim” của hệ thống điện luôn vận hành nhịp nhàng, ổn định.
Trong chuỗi giá trị của hệ thống điện EVN, nếu các nhà máy điện là nơi sản sinh dòng năng lượng, lưới điện là những mạch máu tỏa đi khắp nơi, thì hệ thống SCADA chính là “hệ thần kinh”, còn Trung tâm Điều độ giữ vai trò như “bộ não” điều phối toàn bộ hoạt động. Nhiệm vụ của kỹ sư SCADA/DMS là đảm bảo luồng dữ liệu viễn thông, tín hiệu trạng thái, thông số đo lường và điều khiển luôn được truyền tải thông suốt, chính xác đến từng mili giây. Chúng tôi xây dựng, duy trì và xử lý sự cố hệ thống để mọi thông số của trạm biến áp và các thiết bị đóng cắt được hiển thị đầy đủ, chính xác. Dựa trên “đôi mắt” SCADA ấy, các Điều độ viên sẽ phân tích tình hình và đưa ra những quyết định thao tác lưới điện mang tính then chốt. Chỉ một tín hiệu chậm trễ, một sai số nhỏ trong dữ liệu, hay một quyết định thiếu kịp thời trong thời điểm giông bão cũng có thể dẫn đến sự cố mất điện trên diện rộng. Chính vì vậy, trình độ chuyên môn cao, sự tập trung tuyệt đối và bản lĩnh vững vàng là những yêu cầu đặc thù không thể thiếu của lĩnh vực này.
Tuy nhiên, phía sau những màn hình sáng rực với dày đặc biểu đồ và thông số là những góc khuất của sự hy sinh và đánh đổi. Đặc thù vận hành đòi hỏi chế độ trực ca nghiêm ngặt xuyên đêm, xuyên lễ, xuyên Tết. Áp lực không chỉ đến từ tính chất công việc căng thẳng mà còn từ những hy sinh thầm lặng trong đời sống cá nhân. Có những đêm Giao thừa, những ngày cuối tuần hay các dịp lễ, khi mọi người quây quần bên gia đình hoặc tận hưởng những phút giây sum họp, thì tại phòng trực vận hành, tiếng chuông điện thoại vẫn liên hồi vang lên, ánh mắt anh em vẫn không rời khỏi màn hình giám sát. Cảm giác chạnh lòng khi vắng mặt trong những khoảnh khắc quan trọng của gia đình là điều khó tránh khỏi. Đó là sự đánh đổi mà mỗi người làm công tác điều hành hệ thống điện đều thấu hiểu và sẵn sàng chấp nhận. Chúng tôi tạm gác lại niềm vui riêng để bảo vệ nguồn sáng chung cho cộng đồng.
Từ thực tiễn công việc, sự gắn kết và thấu hiểu giữa các bộ phận chính là yếu tố then chốt để vượt qua mọi áp lực. Kỹ sư SCADA không thể tối ưu hóa hệ thống nếu thiếu sự đồng cảm và thấu hiểu nhu cầu vận hành thực tế của Điều độ viên. Ngược lại, Điều độ viên cũng cần đặt niềm tin tuyệt đối vào độ chính xác và ổn định của hệ thống mà đội ngũ SCADA đang ngày đêm duy trì. Trong những tình huống khẩn cấp, chính sự phối hợp nhịp nhàng giữa kỹ sư công nghệ và người vận hành đã tạo nên một “lá chắn” vững chắc, góp phần bảo vệ an ninh năng lượng cho hàng triệu khách hàng.
Sự hy sinh thầm lặng của khối Điều độ – SCADA cũng là hình ảnh phản chiếu tinh thần chung của toàn thể cán bộ công nhân viên EVN. Mỗi cá nhân, từ người công nhân đường dây dầm mưa dãi nắng ngoài hiện trường đến nhân viên chăm sóc khách hàng kiên nhẫn giải đáp từng thắc mắc, đều đang góp phần công sức vào sứ mệnh chung của ngành điện.
Bài học lớn nhất mà chúng tôi nhận được trong môi trường này chính là giá trị nhân văn của sự thấu cảm. Khi thấu hiểu những khó khăn đặc thù của đồng nghiệp, chúng ta sẽ càng trân trọng hơn những đóng góp âm thầm của từng mắt xích trong chuỗi vận hành hệ thống điện. EVN không chỉ được xây dựng từ những công trình thép kiên cố hay những tuyến đường dây cao thế, mà còn được gắn kết bằng tinh thần đồng đội, trách nhiệm nghề nghiệp và sự tận tâm cống hiến. Chỉ khi biết đặt mình vào vị trí của nhau, cùng sẻ chia áp lực và trách nhiệm, chúng ta mới có thể kiến tạo nên một tập thể vận hành hiệu quả, phát triển bền vững trên nền tảng của sự tôn trọng, phối hợp và đồng lòng.

Lê Hùng Thịnh, Cao Quang Kiêm, Võ Văn Toàn - Phòng SCADA, Trung tâm Điều độ Hệ thống điện TP.HCM, Tổng công ty Điện lực TP Hồ Chí Minh
17/09/2026 - 09:23 (GMT+7)
Share